Basketbol oyuncularında ön kol ekstansör ve fleksörlerine kendi kendine miyofasyal gevşemenin izokinetik kuvvet ve şut doğruluğuna etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANTRENÖRLÜK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Halil Can DEMİR
Danışman: Elif Cengizel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu araştırmanın amacı, basketbol oyuncularında ön kol ekstansör ve fleksörlerine kendi kendine miyofasyal gevşemenin (kMFG) izokinetik kuvvet ve şut doğruluğuna etkisini incelemektir. Çalışmada, 29 yetişkin basketbol oyuncusu dört farklı ölçüm gününde, referans ve kMFG sonrası olmak üzere izokinetik kuvvet, şut doğruluğu ve hareket açıklığı ölçümlerini çapraz geçişli dizayn ile tamamlamıştır. kMFG protokolünde katılımcıların ön kol ekstansör ve fleksör kaslarına köpük rulo aracılığıyla 3 set, 30 saniye, 30 bpm miyofasyal gevşeme uygulatılmıştır. İzokinetik kuvvet testi el bileği ekstansiyon ve fleksiyonunda 60°/s açısal hız ve konsantrik modda izokinetik dinamometre (Isomed 2000, D&R Ferstl GmbH, Hemau, Germany) aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Şut doğruluğu ise yakın (2.5 m), orta (4.62 m) ve uzak mesafe (6.75 m) olmak üzere 3 bölgeli hedef testi ile ölçülmüştür. Hareket açıklığı ise el bileği ekstansiyon ve fleksiyonunda ataletsel sensör sistemi (Gyko, Micro Microgate, Bolzano, Italy) ile belirlenmiştir. Katılımcıların referans ve müdahale verilerini karşılaştırmak için paired t test kullanılmıştır. Normal dağılım göstermeyen durumlarda ise Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmıştır. kMFG sonrası el bileği fleksiyonu hareket açıklığında anlamlı artış (p=.021) ve el bileği fleksiyonu iş (p=.019), rölatif iş (p=.048) ve güç (p=.024) değerlerinde anlamlı azalmalar kaydedilmiştir. Şut doğruluğunda ise yakın ve orta mesafe bölgelerinde nicel artış, uzak mesafede ise azalma görülmekle birlikte bu farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>.05). Sonuç olarak, basketbol oyuncularında ön kol ekstansör ve fleksörlerine kMFG uygulamasının el bileği fleksiyonu hareket açıklığını artırıcı etkisi olmakla birlikte, akut olarak izokinetik kuvvet ve şut doğruluğu üzerinde anlamlı etkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle, söz konusu uygulamanın özellikle mobilite ve esneklik hedefli antrenmanlar öncesinde tercih edilmesi önerilirken, kuvvet veya patlayıcı güç gerektiren antrenman öncesinde dikkatle değerlendirilmesi gerekmektedir. Basketbol oyuncularının ön kol ekstansör ve fleksörlerine kMFG uygulamasının şut performansında anlamlı iyileşme sağlamamasına rağmen nicel olarak artış gözlenmesi sebebiyle, müsabaka ya da antrenman öncesinde uygulanmasında bir sakınca görülmemekle birlikte bulguların ileriki araştırmalarla desteklenmeye ihtiyacı vardır. Bu araştırma, basketbol oyuncuları, antrenörleri, atletik performans antrenörleri ve uygulayıcılar açısından önemli iç görü ve pratik öneriler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler : Basketbol, miyofasyal gevşeme, zirve tork, şut, hareket açıklığı