Kendini kontrol ve atipik davranışlar ölçeğinin 24 ile 72 aylık arasında olan Türk otistik çocukları için uyarlama çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF YALÇINTAŞ
Danışman: NESLİHAN AVCI
Özet:B u araştırma, özgün adı ?Temperament and Atypical Behavior Scale?(Neisworth,Bagnato, Salvia ve Hunt, 1999)olan ?Kendini Kontrol ve Atipik Davranışlar(Erken ÇocuklukDönemi Gelişimsel Bozukluklarının Belirtileri) ölçeğinin 24 aylıktan 72 aylığa kadar olanTürk otistik çocuklar için uyarlama geçerliği ve güvenirliği incelenmesi amacıyla yapılmıştır.Bu amaç doğrultusunda, özgün ölçeğin Türkçe formu oluşturulmuştur.A raştırmanın örneklemi 2005-2006 yılında Ankara, Bursa , Kastamonu ve İstanbul ilmerkezlerinde İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı hastanelere başvuran, Sosyal Hizmetler ve MilliEğitim Bakanlığına bağlı Zihinsel Engelliler Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinedevam eden otistik çocuğa sahip olan 150 aile ve ölçeğin geçerlik çalışması için normalgelişim gösteren çocuğa sahip 50 aile, zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip 50 ailedenoluşmuştur.B u çalışmada özgün ölçeğin Türkçe formu- Kendini Kontrol Davranışlar ve AtipikDavranışlar Ölçeği -KADÖ kullanılmıştır.A raştırmada KADÖ' nün geçerlik çalışmasında Doğrulayıcı Faktör Analizi, güvenirlikçalışmasında Doğrulayıcı Faktör Analizi- DFA ile incelenen boyutların güvenirlikleriniincelemek amacıyla alt testlerin Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayıları, madde toplamkorelasyonlarının hesaplanmasına ek olarak, üst % 27 ve alt% 27 grupların faktör ve maddeortalama puanları arasındaki farkların anlamlılığını test etmek için ilişkisiz t- testi kullanılmışve ölçek puanlarına ilişkin betimsel istatistik ile alt test puanları arasında ikili korelasyonabakılmıştır.A raştirmanin güvenirlik bulgularına göre, KADÖ' nün alt testlerinin Cronbach alfa içtutarlılk katsayıları .84 ile .72, iki yarı test korelasyon katsayısının .77 ile .61 arasındadeğiştiği KADÖ Toplam puan için Cronbach alfa iç tutarlılk katsayısının .91, iki yarı testkorelasyon katsayısı ise .85 olduğu, madde analizi sonucuna göre, düzeltilmiş madde- toplamkorelsayonun .01 düzeyinde anlamlı olduğu, ölçekteki maddelerin otistik çocukları Kendinikontrol ve atipik davranışlar bakımından yeterince ayırt ettiği ve KADÖ toplam puan ve alttestler arasında pozitif, anlamlı ve genel olarak yüksek düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur.(p< .01).Doğrulayıcı faktör Analizi sonucu göre KADÖ' nün dört faktörlü yapısının genel olarakkullanılabilir, geçerli bir model olduğu bulunmuştur.Ö lç eğin ölçüt geçerliği çalışması sonucunda, KADÖ' nün alt testleri içerisindekimaddelerin otistik çocukları, normal gelişim gösteren çocuklar ve zihinsel yetersizliği olançocuklardan ayırabildiği bulunmuştur.Sonuç olarak KADÖ' nün 24 ile 72 aylar arasında olan otistik çocuklar için güvenirliğiyüksek ve geçerli bir araç olduğu, otistik çocukları, normal gelişim gösteren çocuklar vezihinsel yetersizliği olan çocuklardan ayırt edebildiği görülmüştür. KADÖ' nün gerek çocukpsikiyatrisi kliniklerinde gerekse Rehberlik Araştırma Merkezlerinde otistik çocukları erkendönemde ilk etapta tarama sürecinde ve daha sonra otistik çocukların tanılanmasına yönelikyapılacak araştırmalarda kulanılması önerilmektedir.