Endokrin sistem konusunda simülasyon destekli öğretim materyali: Bir tasarım geliştirme çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCETÜL KÜBRA DEMİR
Danışman: Meryem Selvi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Biyoloji öğretiminde karşılaşılan temel zorluklardan biri, soyut ve karmaşık kavramların öğrencilere etkili bir şekilde aktarılmasıdır. Bu durum, öğrencilerin ezbere dayalı bir öğrenme sürecine yönelmesine neden olmakta ve temel biyoloji konularının anlaşılmasını güçleştirmektedir. Öğrencilerin öğrenme güçlüğü çektikleri konuların başında sistemler; özellikle endokrin sistem gelmektedir. Yapılan araştırmalar, endokrin sistemin öğrenciler için öğrenilmesi zor konulardan biri olduğunu ortaya koymakta ve anlamlı ve kalıcı öğrenme için çeşitli öğrenme stillerine uygun, somutlaştırıcı öğretim materyallerine ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Bu amaçla bu araştırmada, "Hormonların İzinde" adlı öğretim materyali, endokrin sistemin öğretimine katkı sağlamak ve öğrencilere etkili bir öğrenme deneyimi sunmak amacıyla tasarlanmıştır. Araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) yöntemi ile yürütülen bu araştırmada tasarım modellerinden biri olan Plomp modeli (ön araştırma, tasarım, prototipleme/inşa etme, test-değerlendirme-revizyon ve uygulama) kullanılmıştır. Beş aşamadan oluşan bu modelin ön araştırma aşamasında, endokrin sistemin öğrenimindeki zorluklar ve literatürdeki eksiklikler belirlenmiştir. Tasarım aşamasında, materyalin içeriği planlanmış ve prototip geliştirilmiştir. Test, değerlendirme ve uygulama aşamasında materyal, katılımcılar tarafından incelenmiş, eğitim materyali değerlendirme kriterleri açısından görüşleri alınmıştır. Unity programı kullanılarak geliştirilen "Hormonların İzinde" öğretim materyali; konu anlatımları, hormon kartları, üst düzey bilişsel becerileri ölçmeye yönelik açık uçlu örnek olay senaryoları, bu senaryolara dayalı simülasyonlar ve hormonların vücutta izlediği yolu görselleştiren sesli animasyonlardan oluşmaktadır. Geliştirilen öğretim materyaline ilişkin alan uzmanları, öğretmenler, öğretmen adayları ve öğrencilerin görüşleri incelenmiştir. Araştırma kapsamında, ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen üç alan uzmanı, dört biyoloji öğretmeni, on üç biyoloji öğretmen adayı, on 11. sınıf öğrencisi ve on 12. sınıf öğrencisi yer almıştır. Katılımcılardan öğretim materyaline ilişkin geri bildirimler almak amacıyla materyal görüş formu geliştirilmiş ve yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi ve betimsel analiz kullanılmıştır. Katılımcıların yanıtlarından kodlar ve kategoriler oluşturulmuş, kategoriler altında yer alan her bir kod için frekanslar belirlenmiş ve doğrudan alıntılara yer verilmiştir. Araştırma sonuçları, "Hormonların İzinde" öğretim materyalinin biçimsel uygunluk, eğitim programına uygunluk, öğretimsel uygunluk, öğrenciye uygunluk ve programlama uygunluğu açısından eğitim materyallerinin değerlendirilmesinde kullanılan kriterleri karşıladığını göstermektedir. Katılımcılar, öğretim materyalinin endokrin sistemin anlaşılmasını desteklediğini, etkileşimli ve öğrenci dostu olduğunu, ayrıca etkili bir eğitim aracı olarak işlev gördüğünü ifade etmiştir. Bununla birlikte, materyalin daha verimli kullanım için iyileştirme önerilerinde bulunulmuştur.