Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi sağlık çalışanlarında iş kazası geçirme sıklığı ve yaşam kalitesi ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURKAY BUDAK
Danışman: Hakan Tüzün
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Sağlık çalışanlarında yaşanan iş kazaları fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan yaşam kalitesinde bozulmalara ve olumsuz etkilenmelere neden olabilmektedir. Sağlık çalışanlarının geçirdiği iş kazaları ve bunların yaşam kalitesi üzerindeki etkileri, giderek daha fazla dikkat çeken bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmada, sağlık çalışanlarının geçirdikleri iş kazaları ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. İş kazalarının sağlık çalışanlarının fiziksel ve duygusal sağlığına olan etkileri değerlendirilmiş ve bu etkilerin azaltılması için alınabilecek önlemler tartışılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01-14 Temmuz 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde görev yapan 693 kişiye anket uygulanmıştır. İstatistiksel analizleri için SPSS 26.0 kullanılmıştır. Karşılaştırma analizlerinde Mann-Whitney U testi, Independent Samples t testi, ANOVA testi ve ki-kare testi ile kullanılmıştır. Bazı bağımsız değişkenler ile SF-12 fiziksel ve mental bileşen puanları arasındaki ilişki Spearman korelasyon testi ile değerlendirilmiştir. MCS-12 puanları üzerine etkili olabilecek faktörler çok değişkenli regresyon analizi ile ayrıntılı incelenmiştir. İstatistik anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 36 ± 9, ortancası 35 (19-63)'tir. Katılımcıların %30'u son 1 yıl içinde iş kazası geçirdiğini belirtmiştir. Son 1 yılda iş kazası geçiren katılımcıların, geçirdikleri toplam iş kazalarının ortalama değeri 5±9, ortanca değeri 3 (1-60) bulunmuştur. En sık geçirilen iş kazası kesici, delici, batıcı cisim yaralanmalarıdır. Kadınlar, nöbet tutanlar, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi almayanlar, hemşireler, acil servis, cerrahi bölüm, ameliyathane ve laboratuvar çalışanları daha fazla iş kazası geçirmektedir. MCS 12 puanı üzerine etkili faktörler değerlendirildiğinde, toplam iş kazası sayısıyla, haftalık çalışma saatiyle ve aylık ortalama nöbet sayısıyla mental bileşen puanı arasında negatif bir ilişki olduğu, toplam çalışma yılı ve gelir durumu ile mental bileşen puanı arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. Sonuç: İş kazası sayısı, haftalık çalışma saati, aylık nöbet sayısı, gelir düzeyi ve çalışma yılı gibi faktörlerin, sağlık çalışanlarının mental sağlığı üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Uzun çalışma saatleri ve artan nöbet sayısı, sağlık çalışanlarının mental sağlığını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Ayrıca, mesleki deneyim ve çalışma yılı arttıkça mental sağlık puanlarının yükselmektedir. Bu bulgular ışığında iş yerlerinde güvenliği artırmaya yönelik çabaların ve çalışma saatlerinin düzenlenmesine dair politikaların uygulanması, sağlık çalışanlarının mental sağlığını destekleyebilir. Bu çalışma gelecekte benzer temalar ile yapılacak çalışmalara hipotez oluşturma açısından katkı sunabilir. Anahtar Kelimeler: İş Kazası, Sağlık Çalışanları, SF-12, Yaşam Kalitesi