Bölgesel sanayi kümelenmelerinin belirlenmesine yönelik bilgi çıkarımı yoluyla yeni bir tanımlama modeli önerisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Bilişim Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULLAH TOPRAK
Danışman: Tahsin Çetinyokuş
Özet:Bölgesel sanayi kümelenmeleri, bölgenin rekabet gücünü artırma ve ekonomik kalkınmayı destekleme konusundaki etkilerinden dolayı politika yapıcılar tarafından stratejik bir kalkınma aracı olarak benimsenmektedir. Herhangi bir bölgede bir sanayi kolunda kümelenme potansiyelinin varlığının tespiti, bu alanda politika geliştirme sürecinin başlangıç noktası kabul edilmektedir. Ancak, kümelenme potansiyelinin tespiti için araştırmacılar ve uygulayıcılar tarafından benimsenmiş tek bir standart yaklaşım bulunmamaktadır. Bununla birlikte, istihdam verileri gibi sayısal veriler üzerinden, daha kümelenme çalışmalarına başlamadan önce bölgelerin sektörel yoğunluğuna ilişkin bir kanaat edinilmesi, daha sonra ise kümelenme potansiyeli olan bölgelerde yapılacak nitel analizlerle küme aktörleri arasındaki işbirliğinin araştırılması önerilen yaklaşımdır. Yerellik katsayısı ve üç yıldız analizi, kolay anlaşılması ve kolay uygulanabilmesı, sonuçların yorumlanması uzmanlık gerektirmemesi gibi nedenlerle kümelenme potansiyelinin tespitinde yaygın bir şekilde kullanılan nicel analiz yöntemlerindendir. Ancak bu yöntemlerin farklı kaynaklardan alınan belirli zaman dilimindeki türetilmiş statik veriler üzerinden uygulanması, uygulamaya yönelik bazı kısıtlamaları beraberinde getirmektedir. Bu kısıtlamalar arasında, tek bir parametre ile sonuç üretme zorunluluğu ve sonuç üretebilmek için sezgisel olarak belirlenen eşik değerine ihtiyaç duyulması sayılmaktadır. Bu tez çalışmasında, öncelikle veri ambarı yapısı, Çevrimiçi Analitik İşleme (OLAP) araçları ve Çok Boyutlu Sorgu Dili (MDX) kullanılarak yerellik katsayısı ve üç yıldız analizi yöntemlerinin uygulamaya yönelik kısıtlamalarına çözüm geliştirilmiştir. Daha sonra, OLAP üzerinde yapılandırılan veriler kullanılarak, veri ölçeklendirme yöntemleri, mesafe ölçüm yöntemleri ve kümeleme algoritmaları gibi bilgi çıkarım araçlarıyla yerellik katsayısı ve üç yıldız analizi yöntemlerinin yapısal kısıtlarına çözüm getiren alternatif bir yöntem önerisi sunulmuştur. OLAP teknolojisinin esnekliğini ve veri madenciliğinin bilgi keşif yeteneğini birleştiren Çevrimiçi Analitik Madencilik (OLAM) mekanizmasının, bölgesel sanayi kümelenme potansiyelinin tespitinde kullanılmasının, karar vericilere etkin karar desteği sağlayabileceği sonucuna ulaşılmıştır.