Minimalist sanat akımının moda tasarımıcılarını etkileme durumu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mehtap Yinelek

Danışman: FATMA ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Minimalizm, soyut dışavurumculuğa tepki olarak soyut olanı ele alan sanat akımıdır. Minimalizm sanat akımında, ilişkisel olmayan tüm fazlalıklar arındırılarak yalınlığa yönelim olmuştur. Minimalist yaklaşımlar, resim, heykel, moda, mimarlık alanlarında gündeme gelmiş ve benimsenmiştir. Bu araştırmada, minimalist akımın sanatçı yapıtlarından, moda tasarımcıların giysi modellerindeki etkilenme durumu tasarım öğelerinden çizgi, yön, biçim, ölçü- oran, aralık, renk ve dokunun minimalizme etkisi incelenmiştir. Araştırma kapsamında moda ve çağdaş sanat akımları incelenmiştir. Yalınlığa yönelen "minimalizm" akımının sanattaki ve giyim modasındaki yeri anlatılmış, minimalist sanatçılar ve modacıların konularına yer verilmiştir. Araştırmada, betimsel (survey) yöntem kullanılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında literatür taraması yapılmıştır. Ayrıca minimalizm ve sanat hakkında ulaşılabilen sayıda kaynak taraması yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, minimalist sanatçı ve moda tasarımcısı oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise minimalist sanatçının yapıtlarından etkilendiği düşünülen minimalist yedi sanatçı ve minimal eğilimde tasarım yapan yedi moda tasarımcısı oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında örnekleme alınan yedi sanatçı ve modacıdan 1960'lı yıllarda yapıt veren beş sanatçı ve üç modacı seçilmiş; 1975 ve 2008 yıllarından seçilmiş iki sanatçı ve dört modacı yer almıştır. 1960'lı yıllarda örnekleme alınan sanatçılar, Donald Judd, Dan Flavin, Daniel Buren, Frank Stella ve Sol LeWitt; modacılar ise Andrea Courreges, Pierre Cardin ve Yves Saint Laurent'tir. 1975 ve 2008 yılları arasında örnekleme alınan sanatçılar, Carl Andre ve Zaha Hadid; modacılar ise Calvin Klein, Rei Kawakubo, Prada ve Hüseyin Çağlayan'dır. Araştırmada toplam on örnek ele alınmıştır. Araştırma yapılırken her bir modelin aritmetik ortalaması bulunmuştur. Araştırmanın sonucuna göre Daniel Buren'in yapıtından etkilendiği düşünülen Andre Courreges'in giysi modeli en yüksek değer elde edilmiştir. Daniel Buren'in minimalist yapıtlarında eşit kalınlıkta boyuna tekrarlı siyah ve beyaz çizgileri kullanmış ve Courreges'in giysi tasarımında kullandığı doku yüzeyi ile benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Buren'in yapıtından Courreges'in en çok etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak minimalist sanat yapıtlarında form azaltılarak tasarım saflığına gidildiği görülmüştür. Böylece minimalist sanat yapıtından etkilendiği düşünülen giysi tasarımında da, düz ve geometrik çizgiler, abartısız biçimler, ölçü-oran, aralık, doku ve renklerde sıralı tekrarlama yapılmış sade, yalın ve indirgeyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre öneriler geliştirilmiştir.