Çevrimiçi öğrenme ortamlarında yer alan farklı geribildirim türlerinin öğrenenlerin aşırı güvenlerine ve akademik başarılarına etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TURGAY ERDEMİR
Danışman: Sibel Somyürek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanların bilgi, yetenek, performans ve inancını abartma eğilimi olarak ifade edilen aşırı güven insanların akıl yürütme, karar verme süreciyle ilgili önemli problemlerden biri olarak görülmektedir. Alanyazında aşırı güvenin öğrenenlerin performansları üzerinde olumsuz etkileri olduğunu ortaya koyan çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Öğrencilere performanslarına ya da öğrenme sürecine yönelik bilgi verilmesi anlamına gelen geribildirim ise, öğrenme sürecinin kritik bileşenlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Bu araştırmanın amacı çevrimiçi öğrenme ortamlarında yer alan farklı geribildirim türlerinin öğrenenlerin aşırı güvenlerine ve akademik başarılarına etkisinin incelenmesidir. Araştırmada, akademik başarı ve aşırı güvenin uygulama öncesi ve sonrasındaki gelişimini incelemek için "tekrarlı ölçümlere dayalı yarı deneysel tasarım", haftalık değişimini incelemek için de "çoklu zaman serilerine dayalı yarı deneysel tasarım" kullanılmıştır. Çalışma kapsamında 6. sınıf bilişim teknolojileri ve yazılım dersi müfredatında yer alan algoritmalar konusuna yönelik problem temelli çevrimiçi bir öğrenme ortamı geliştirilmiştir. Çevrimiçi öğrenme ortamında verilecek olan geribildirimler ise Brookhart (2008)'ın ortaya koyduğu geribildirim stratejileri ve içerikleri doğrultusunda tasarlanmıştır. Geribildirim içerikleri arasında yer alan odak bileşeni üç deney grubuna farklı şekilde sunulmuştur. Birinci deney grubuna görevle ilgili geribildirim, ikinci gruba görevle ve öz düzenlemeyle ilgili geribildirim, üçüncü gruba ise görevle, öz düzenlemeyle ve her ikisinin gelişimiyle ilgili geribildirim verilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2021/2022 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Amasya ili Merzifon ilçesinde bir ortaokulda öğrenim görmekte olan 6. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. 8 hafta süren uygulamaya 3 farklı deney grubunda yer alan toplam 64 öğrenci katılmıştır. Araştırmanın verileri süreç boyunca haftalık açık uçlu görevlerden, görevler sonrasında farklı aşırı güven türlerine yönelik olarak öğrencilere yöneltilen sorulardan, öntest-sontest olarak uygulanan başarı testinden, bu teste ek olarak eklenen aşırı güven sorularından ve görüşme sorularından elde edilmiştir. Nicel veriler uygun istatistiksel analiz yöntemleri ile nitel veriler ise içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, çevrimiçi öğrenme ortamında sunulan üç farklı türdeki geribildirimin ve çevrimiçi öğrenme ortamındaki öğrenme deneyiminin, uygulama sonrasında uygulama öncesine göre akademik başarının artması ve aşırı tahmin, abartılı konumlandırma ve abartılı kesinliğin haftalar ilerledikçe azalması üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca sadece üçüncü hafta için olsa da görevle ve öz düzenlemeyle ilgili geribildirim alan ikinci deney grubunun aşırı tahmin ve abartılı kesinlik puanının, görevle, öz düzenleme ve her ikisinin gelişimiyle ilgili geribildirim alan üçüncü deney grubundan anlamlı şekilde daha düşük olduğu belirlenmiştir. Buna ek olarak bilgi izleme doğruluğu sadece ikinci deney grubu için istatistiki olarak anlamlı bir yükseliş göstermiştir. Yine üçüncü hafta ikinci deney grubunun akademik başarı puanlarının hem birinci hem de üçüncü deney grubundan anlamlı şekilde yüksek olduğu belirlenmiştir. Bunun dışında farklı geribildirim türlerinin etkileri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır.