Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF ÇALIK KAYİŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Uğur Tamer
Eş Danışman: Hakan Ateş
Özet:
Bu tez çalışmasında, eksozom ve IgG için yenilikçi ve hassas biyosensör platformları geliştirilmiştir. Çalışmada, çevre dostu kağıt tabanlı Yüzeyde Zenginleştirilmiş Raman Spektroskopisi (YZRS) platform kullanılarak eksozom tayini gerçekleştirilmiştir. Kağıt platformlar nanostar şeklinde altın nanopartiküllerle modifiye edilip anti-CD9 antikoru ile konjuge edilmiştir; bu sayede eksozomlar kağıt platform yüzeyinde etkin şekilde yakalanabilmiştir. Sandviç yapısında immünoassay tasarımı, AuNÇ@DTNB@anti-CD9 YZRS etiketi ile gerçekleştirilmiş ve tek damla modeli kullanılarak sadece 2.0 µL numune ile analiz yapılmıştır. Geliştirilen tek damla kağıt tabanlı YZRS immüno analiz çalışması, 1,0×10³ ile 1,0×10⁹ eksozom partikül/mL arasında doğrusal bir aralık göstermiş ve korelasyon katsayısı (R²) 0,9903 olarak bulunmuştur. Tespit limiti 9,9×10¹ eksozom partikül/mL olarak bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar, yapay idrar örneklerine konsantrasyonu bilinen eksozom eklenerek çalışılmıştır ve sistemin doğruluğu ortalama %95,1 geri kazanım değeri elde edilmiştir. İkinci olarak, eksozomların örneklerden etkin izolasyonunu sağlamak amacıyla manyetik nanopartikül-mikroçip tabanlı bir biyosensör geliştirilmiştir. Geliştirilen biyosensörün analitik performansı, 1.0×10² – 1.0×10¹⁰ partikül/mL aralığında geniş doğrusal aralık, 0,14×10¹ partikül/mL düşük tespit limiti ve yüksek korelasyon (R² = 0.997) ile değerlendirilmiştir. Son olarak, yatay akışlı test şeridi üzerinde IgG tayini için geliştirilen elektrokimyasal yöntemde, AuNP'lerden elde edilen sinyalleri kantitatif olarak ölçülmüş ve İnsan IgG tayininde yüksek duyarlılık sağlamıştır (Tespit limiti = 0,8 ng/mL). Elde edilen sonuçlar, geliştirilen YZRS tabanlı ve elektrokimyasal biyosensör platformlarının, biyolojik örneklerde hızlı, hassas ve güvenilir analiz imkânı sunduğunu göstermektedir.