Yazılım projeleri için yapay zeka tabanlı risk yönetimi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Bilişim Enstitüsü, YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED HANEFİ CALP

Danışman: MUHAMMET ALİ AKCAYOL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yazılım projeleri, günümüzde hayatın her alanında yer almaktadır. Bu durum, söz konusu projelerin hacminin ve karmaşıklığının artmasına sebep olmaktadır. Böylece, projelerde kritik hatalar meydana gelmekte ve geliştirilen yazılımların kullanıldığı alanlarda olumsuz sonuçlar doğmaktadır. Bu hataları önlemek veya minimuma indirmek için "Yazılım Risk Yönetimi" faaliyetlerinin eksiksiz bir şekilde uygulanması gerekmektedir. Bu çalışmada, yazılım projeleri için yapay zekâya dayalı risk yönetimi sağlayan web tabanlı bir model önerilmiştir. Önerilen model, proje iş paketleri ve çıktıların risk düzeylerine göre yazılım projesinin bütçe, takvim, personel sayısı, projenin hedefi ve proje başarısı gibi değerlerinde oluşabilecek sapmaları tahmin edebilmektedir. Çalışmada, risk faktörlerinin belirlenmesi için yazılım mühendisliği alanındaki akademisyen, uzman ve proje yöneticileriyle öngörüşmeler yapılmıştır. Teknokent'lerde bulunan 774 farklı yazılım firmasından toplamda 467 adet gerçek yazılım proje verisi toplanmıştır. Toplanan veriler, genel proje verileri ve proje süreci içerisinde karşılaşılan risk faktörlerini içermekte olup modelin girişlerini oluşturmaktadır. Modelin çıktıları ise, projenin süresinde, bütçesinde, personel sayısında, hedeflerde ve başarısındaki sapmalardır. Modelin eğitimi için ileri beslemeli çok katmanlı ağ mimarisi kullanılmıştır. Model; 45 giriş, tek gizli katman (15 nörona sahip) ve 5 çıkışa sahiptir (45-15-5). Analiz sonuçları, önerilen modelin performansının yüksek olduğunu (Eğitim Regresyon Oranı 0,9978, Test Regresyon Oranı 0,9935 ve Hata Oranı 0,001) ve yazılım projeleri için risk yönetim faaliyetlerinde yapay sinir ağları kullanımının etkili olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Ayrıca, geliştirilen risk yönetim sistemi irdelendiğinde, uygulamanın kullanılabilirliğinin yüksek, cevap verme süresi (ms)'nin (işlem performansının) hızlı olduğu ortaya çıkmıştır. Geliştirilen yaklaşımla, yazılım risk faktörlerinin meydana gelmeden önlenmesi sağlanmaktadır.