Çeviri stratejileri ve "Otoçeviri" bağlamında Suat Derviş'in "Çılgın gibi" eserinin Fransızca çevirisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MÜTERCİM TERCÜMANLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA ÇİMEN KARAYÜREK

Danışman: MUSTAFA KURT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çağlardan beri sözlü ve yazılı olarak gerçekleştirilen çeviri süreci, anlam ve biçimsel eşdeğerliğin yanı sıra içerdiği diğer unsurlarla da karmaşık bir süreçtir. Çevirmenin kimliği, niteliği, kaynak kültür ve yazarla olan ilişkisi de çeviri faaliyetinin daha geniş bir çerçevede değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bir metnin kendi yazarı tarafından bir başka dile çevrilmesi veya çeviri sürecinde yazarın başka bir çevirmenle ortaklık etmesi gibi değişkenler çeviri sürecinin farklı açılardan da ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Otoçeviri terimi bir yazarın kendi yazdığı metinleri başka bir dile çevirme eylemini karşılamaktadır ki bu terim üzerinde Türkiye'de henüz ciddi bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmada Türkçe-Fransızca dil çiftinde, Suat Derviş'in Fransızcaya Les Ombres du Yali olarak çevrilen Çılgın Gibi adlı eseri otoçeviri bağlamında incelenmektedir. Bu bağlamda, yazar ve çevirmenin aynı kişi olmasının kaynak metin ve hedef metinde ortaya çıkardığı etkiler irdelenmiş ve eserin başka bir dilde yeniden yazılmış bir eser mi olduğu yoksa aslına uygun çevirinin mi gerçekleştirildiği incelenmiştir. Ayrıca bu süreçte yararlanılan çeviri stratejileri, Vinay ve Darbelnet'nin sınıflandırmasına göre ele alınmış ve bu stratejilerinin çeviri sürecinde nasıl bir görünüme sahip oldukları metinden hareketle değerlendirilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, çalışmada eserin hedef dile aktarımında ciddi değişiklikler olduğu ve eserin aktarılırken kaynak dilden farklı biçimde kurgulandığı gözlemlenmiştir.