Koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalarda roy uyum modeline göre yapılandırılmış eğitim programının etkinliği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Berrak BALANUYE FULSER

Danışman: Hülya Bulut

Özet:

Bu araştırma, koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalarda Roy Uyum Modeline göre yapılandırılmış eğitim programının etkinliğini değerlendirmek amacıyla yarı deneysel olarak gerçekleştirilmiştir.Araştırma Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi’nde Eylül 2022-Aralık 2023 tarihleri arasında koroner arter bypass greft ameliyatı olan 52 hasta ile (26 kontrol ve 26 müdahale)yapılmıştır. Hasta Tanılama Formu, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Baş etme ve Uyum Süreci Ölçeği ve Roy Uyum Alanlarına Göre Taburculuk Sonrası Yaşanan Sorunlara İlişkin Form kullanılmıştır.Veri toplama araçları her iki gruptaki hastalara ameliyat öncesi servise ilk yattıklarında ve taburcu olduktan sonra 2. ve 6. haftalarında kontrole geldiklerinde toplam üç kez uygulanmıştır. Müdahale grubuna veri toplama araçları ile beraber Roy Uyum Modeline Göre Yapılandırılmış Eğitim programı uygulanırken, kontrol grubuna ise sadece mevcut klinik bilgilendirme yapılmıştır. Çalışmanın bulgularında BUSÖ ölçeği alt boyutlarından sistematize etme süreci müdahale ve kontrol grupları arasında ameliyat öncesi istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmaktadır (p<0,005).Kontrol grubunda taburculuk sonrası 6.haftada SF-36 sosyal fonksiyon alt boyut puanı bakımından farklılık bulunmaktadır (p<0,05). Taburculuk sonrası yaşanan sorunlara bakıldığında kontrol grubunda ateş, ameliyat yerinde akıntı ve kızarıklık, nefes darlığı, merdiven çıkarken zorlanma ve ağrı durumlarının zamanla istatistiksel olarak anlamlı derecede azaldığı görülmekte iken müdahale grubunda ise yeterli ve dengeli beslenmenin (%80.8) arttığı ve ağrının azaldığı görülmektedir (p<0,05). Müdahale grubunda da anksiyete oranının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı görülmektedir. Sonuç olarak, KABG cerrahisi geçiren hastalara Roy Uyum Modeline göre verilen eğitimin hastaların başetme ve uyumunda etkili olmadığı ancak yaşam kalitesi alt boyutlarında etkili olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler : Bypass, Koroner arter, Hemşirelik bakımı, Yaşam kalitesi, Uyum, Hemşirelik Modeli, Eğitim