Nazal polipoziste LRRC32, CLEC16A ve IL13 gen ekspresyon seviyelerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EYLÜL CEREN GÜL
Danışman: MEHMET DÜZLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Nazal polipozis, nazal kavite ve paranazal sinüs mukozasının kronik inflamasyonu sonucunda gelişen çoğunlukla bilateral ve etmoid sinüsten kaynaklı kavite lümenine doğru gelişen benign mukozal lezyonlar ile karakterize kronik sinüzit çeşididir. Nazal polipozun kesin nedeni bilinmemektedir, ancak alerji, astım, enfeksiyon ve aspirin duyarlılığı yetişkinlerde bu karmaşık refrakter hastalıkla ilişkilendirilmiştir. Oluşumunda genetik ve çevresel faktörler birlikte rol oynamaktadır. Belirgin burun tıkanıklığı, geniz akıntısı, koku kaybı ve akıntı gibi uzun vadeli semptomlara neden olabilir ve bunların hepsi hastaların sağlıkla ilişkili yaşam kalitesini olumsuz etkiler. Genellikle orta yaşta görülen bir durumdur. Günümüzde ağırlıklı olarak medikal yöntemlerle tedavi edilmeye çalışılan bir hastalıktır. Ancak, dirençli vakalarda cerrahi müdahaleye başvurulmaktadır. Tedavi sürecinde çeşitli zorluklarla karşılaşılabilmekte ve hastalığın tekrarlama riski oldukça yüksek olmaktadır. Bu çalışmada; etyopatogenezi net olarak belirlenememiş olan nazal polipozisin genetik altyapısı ve astımla ve alerjik rinitle olan güçlü ilişkisi göz önünde bulundurularak, astım gelişmesinde rolü ortaya konmuş olan LRRC32 ve IL13 genleri ile alerjik rinit gelişmesinde koruyucu rolü ortaya konmuş olan CLEC16A geni nazal polipoziste incelenmiştir. Bu amaçla; Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları polikliniğine başvuran 32 nazal polipozisli hasta ve 31 sağlıklı kişi kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Alınan nazal polip ve alt konka örneklerinde LRRC32, IL13 ve CLEC16A genlerine ait mRNA ekspresyon düzeyleri incelenmiştir. Hasta grubun polip örnekleri ile kontrol grubun konka örnekleri CLEC16A, LRRC32 ve IL13 gen ekspresyonları açısından incelendiğinde; polip dokusunda, kontrol grubundan alınan alt konka örneğine göre CLEC16A gen ifadelenmesinin belirgin olarak azaldığı belirlenmiş ve bu azalma istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p 0,05). Alerjik rinitli hastalarda olduğu gibi nazal polipozisli hastalarda da CLEC16A geni daha düşük oranda eksprese edildiği görülmüştür. Bu genin hastalıktan koruyucu bir özelliği olduğu söylenebilir. IL13 geninin ise nazal polipozisli hastalarda daha düşük oranda eksprese olması bu alanda yapılan çalışmalardan farklıdır, fakat sonuçların bu şekilde çıkmasının nedeni örneklem büyüklüğünün yeterli olmaması olarak düşünülmüştür. Daha büyük hasta popülasyonlarında çalışmaların tekrarlanmasına ihtiyaç vardır. Nazal polipozisli hastalar arasında, astımlı olan hastalar ve olmayan hastalar arasında LRRC32 ve IL13 gen ekspresyonları incelendiğinde; LRRC32'nin, astımlı hastaların polip dokusunda sadece polipli hastaların polip dokularına göre daha düşük ekspresyon gösterdiği fakat bu ekspresyon farklılığının istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur (p>0,05). IL13'ün, astımlı hastaların polip dokusunda sadece polipli hastaların polip dokularına göre daha yüksek ekspresyon gösterdiği fakat bu ekspresyon farklılığının istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur (p>0,05). Nazal polipozisli hastalar arasında, AR olan hastalar ve olmayan hastalar arasında CLEC16A ve IL13 gen ekspresyonları incelendiğinde; CLEC16A'nın, alerjik rinitli hastaların polip dokusunda sadece polipli hastaların polip dokularına göre daha düşük ekspresyon gösterdiği fakat bu ekspresyon farklılığının istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur (p>0,05). IL13'ün ekspresyonunda da istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar bulunmamıştır (p>0,05). Nazal polipozisli hastalar arasında NSAİ duyarlılığı olan hastaların sonuçları incelendiğinde; IL13 ve LRRC32 gen ekspresyonlarında istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar bulunamamıştır. (p>0,05) Nazal polipozisli hastalar arasında revizyon cerrahi geçiren hastalar ile primer cerrahi geçiren hastalar karşılaştırıldığında; LRRC32'nin revizyon cerrahi ihtiyacı olan hastaların polip dokusunda primer cerrahi geçiren hastaların polip dokularına göre daha fazla ekspresyon gösterdiği ancak bu ekspresyon farklılığının istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur (p>0,05). IL13 ve CLEC16A genlerinde de sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. (p>0,05) Sigara kullanımı ile IL13, LRRC32, CLEC16A genleri arasında istatistiksel anlamlı sonuçlara ulaşılamamıştır. Lund mackey evreleme ile LRRC32, IL13, CLEC16A gen ekspresyon düzeyleri karşılaştırıldığında; Spearman korelasyon analizi ile yapılan sonuçlarda hastaların Lund evreleri ile LRRC32 normalize gen ekspresyonu seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve zayıf-orta düzeyde bir ilişki saptanmıştır (p 0,05) LRRC32 geni ileri evredeki şiddetli hastalıkları öngörmede kullanılabilir. Sonuç olarak CLEC16A geninin alerjik rinitli hastalarda olduğu nazal polipozisli hastalarda daha az eksprese olduğu tespit edilmiş, hastalıktan koruyucu bir gen olduğu düşünülebilir. LRRC32 geninin ise şiddetli hastalıkla ilişkili olduğu söylenebilir. Bilindiği kadarıyla CLEC16A, LRRC32 ve IL13 genlerinin nazal polipoziste ekspresyon seviyesi ilk defa çalışılmıştır. Bu genlerin nazal polipozis etyopatogenezinde etkili olabileği düşünülmektedir, ancak daha büyük hasta popülasyonlarında çalışmaların tekrarlanmasına ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Nazal polipozis, LRRC32 geni, IL13 geni, CLEC16A geni, astım, alerjik rinit