İlkokul öğrencileri için bilgi işlemsel düşünme ölçeğinin geliştirilmesi ve öğrencilerin düşünme düzeylerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERGÜN YILDIRIM
Danışman: Çelebi Uluyol
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde toplumların ihtiyaçları bilim ve teknolojideki gelişmelere bağlı olarak hızla değişmekte ve bu durum aynı zamanda bireylerden beklenen özellikleri de değiştirmektedir. Bu nedenle öğretim programları çağın gereksinimlerine uygun bireylerin yetiştirilmesine olanak tanıyacak biçimde güncellenmektedir. Ülkemizde 2018 yılında güncellenen Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi öğretim programında öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme ve problem çözme becerilerinin geliştirmesine yönelik özel amaçlar yer almaktadır. Bilgi işlemsel düşünmenin eğitim-öğretim ortamlarında kendine yer edinmesi, öğrencilerin halihazırda var olan bilgi işlemsel düşünme düzeylerinin belirlenmesini ve yapılan öğretim ile bu becerinin öğrencilere ne ölçüde kazandırıldığının değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu noktada bu araştırmanın amacı, ilkokul öğrencilerine yönelik geçerli ve güvenilir bir Bilgi İşlemsel Düşünme Ölçeği'nin geliştirilmesi ve ilkokul öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme düzeylerinin farklı değişkenlere (sınıf seviyesi, günlük bilgisayar kullanma süresi, cinsiyet) göre incelenmesidir. Bu araştırma betimsel araştırma türlerinden genel tarama modeline uygun olarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu uygun örnekleme ile belirlenmiştir. Araştırmanın ilk aşaması olan ölçek geliştirilmesi sürecinde, çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Ankara ili Gölbaşı ilçesinde yer alan ilkokulların 1., 2., 3., ve 4. sınıflarında öğrenim gören toplam 287 öğrenci oluşturmuştur. Öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme düzeylerinin sınıf seviyesi, günlük bilgisayar kullanma süresi ve cinsiyet değişkenlerine göre incelenmesi aşamasında ise çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Ankara'da bulunan bir özel okulun ilkokul sınıflarına devam eden toplam 96 öğrenci oluşturmuştur. Çalışmanın sonucunda 17 maddeden oluşan tek boyutlu Bilgi İşlemsel Düşünme Ölçeği geliştirilmiştir. Ölçek toplam varyansın %46'sını açıklamakta ve ölçekte yer alan 17 maddenin faktör yükleri .56 ile .86 arasında değişmektedir. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı Cronbach Alpha .92 olarak hesaplanmıştır. Geliştirilen ölçek bir sonraki aşamada ilkokul öğrencilerine uygulanmıştır. Araştırma sonucunda ilkokul öğrencilerinin genel olarak bilgi işlemsel düşünme düzeylerinin sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Öte yandan öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme düzeylerinin günlük bilgisayar başında geçirilen süreye göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı ve günlük bilgisayar kullanım süresi arttıkça öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme ölçeği puan ortalamalarının arttığı görülmüştür. Çalışmadan elde edilen diğer bir sonuç öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme düzeylerinin cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediğini ortaya koymuştur.