Pankreas iskemi reperfüzyon hasarı modeli oluşturulan ratlarda deksmedetomidinin akciğerdeki uzak organ hasarı üzerindeki etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FEYZA AKTEPE

Danışman: GÜLAY KİP

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın ana amacı, pankreas iskemi reperfüzyon hasarı meydana geldiğinde akciğer hasarı üzerinde deksmedetomidin etkilerinin histopatolojik ve biyokimyasal parametreler ile araştırılmasıdır. Çalışmada 24 adet Wistar-Albino türü rat kullanıldı ve 4 gruba ayrıldı. İlk grup (grup K) Sham grubu olup, abdominal laparotomi uygulandı iskemi yapılmaksızın kapatıldı. İşlemden 180 dk sonra ratlar sakrifiye edildi ve akciğer dokuları alındı. 2. Grup (Grup D) Deksmedetomidin grubu işlemden 30 dk intraperitoneal (İP) 100 µg/kg deksmedetomidin uygulanarak abdominal laparatomi uygulandı. İskemi yapılmaksızın kapatıldı. İşlemden 180 dk sonra sakrifiye edilerek akciğer dokuları alındı. Grup İR, Grup İR-D abdominal laparotomi sonrası inferior splenik arter ve gastroduedonal arter eksplore edildi ve klemplendi; 60 dk iskemi ardından 120 dk reperfüzyon uygulandı. Grup İR-D grubuna abdominal laparatomiden 30 dakika önce intraperitoneal 100 µg/kg deksmedetomidin uygulandı. Grup İR ve Grup İR-D işlemden 180 dk sonra sakrifiye edildi ve akciğer dokuları alındı. Akciğer doku örnekleri ışık mikroskobunda Hematoksilen-Eosin (H&E) ile boyanarak incelendi. Biyokimyasal inceleme için doku örneklerinde TBARS, Katalaz, Glutatyon-s-transferaz ve Arilesteraz değerleri ölçüldü. Histopatolojik incelemede, akciğerde toplam hasar skoru, alveol duvar kalınlığı İR-D grubunda İR grubuna göre anlamlı olarak düşük saptandı. Nötrofil infiltrasyonu ve agregasyonu açısından gruplar arası anlamlı fark vardı. Doku örneklerinde ölçülen, TBARS düzeyi, İR-D grubunda İR grubuna göre anlamlı olarak daha düşük; ARE ve CAT enzim aktivitesi anlamlı olarak daha yüksek bulundu. GST aktivitesinde ise gruplar arası anlamlı fark vardı. Bu bulgular ile deksmedetomidin uygulamasının, pankreasta deneysel olarak oluşturulan İR hasarının akciğer dokusundaki uzak organ hasarının engellenmesinde etkili olabileceği sonucuna varıldı. Klinik uygulamalara deksmedetomidin kullanımının yaygınlaşması amacı ile daha fazla randomize, kontrollü deney ve klinik çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Pankreas, İskemi Reperfüzyon Hasarı, Deksmedetomidin, Akciğer