Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türk Dili Ve Edebiyatı Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gülşen Yılmaz
Danışman: Hüseyin Özbay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Değişen dünya düzeni, medya, diziler ve filmler, teknoloji kullanımı, internetin
yaygınlaşması, ülke ve milletlerin birbirleriyle etkileşime girmesi gibi unsurlar insanlara;
günümüzde ikinci bir dil öğrenimini gerekli kılmaktadır. Bu nedenle dünyanın farklı
yerlerinden birçok insan, anadilinden farklı olarak öğrenmek istediği bir dilin konuşuru olan
ülkelere gitmekte ve buralarda dil eğitimi almaktadır. Bu doğrultuda dil öğrenimi için her
yıl Türkiye’ye de farklı amaçlarla birçok insan gelmektedir. Bunlardan bazıları da üniversite
eğitimi için gelen öğrencilerdir. Bu öğrenciler, okuyacakları üniversiteler için Türkçe
öğretim merkezlerine kaydolarak Türkçeyi öğrenmekte ve Türkçede akademik yeterliliğe
ulaşmayı amaçlamaktadır. Söz konusu Türkçe öğretim merkezlerinin ihtiyacı ve amacı
karşılayıp karşılayamadığı bir merak unsurudur. Biz de bu incelememizde köklü bir kurum
olan ve bünyesinde her yıl çok sayıda öğrenciyi barındırıp dil öğretimi gerçekleştiren Gazi
Üniversitesi TÖMER’in ders kitaplarında kullanılan metinleri esas alarak, bunların
öğrencilerin akademik yeterlilik ihtiyacını karşılayıp karşılamadığını ortaya koymayı,
araştırma ve uzmanlık geçmişi yakın tarihe dayanan, yeni bir eğitim alanı olan yabancılara
Türkçe öğretimi üzerine çalışma yaparak bu alana katkı sağlamayı amaçladık. Çalışmamızda
model olarak, betimsel bir inceleme yöntemi olan tarama-tahlil yöntemini kullanıp Gazi
Üniversitesi TÖMER’in A1, A2, B1, B2, C1 seviyesindeki ders kitaplarında kullanılan
metinleri, “Avrupa Dil Portfolyosu”na göre inceledik ve kelime evrenini ortaya koymaya
çalıştık. Metinlerdeki kelimelerin frekansını, ardışık iki metin arasındaki kelimelerin
kulanım durumlarını, bir metinde ve kitapların tamamında tekrar eden kelimelerle farklı
kelimeleri belirlemeye çalıştık. Metinlerde kullanılan kelimelerin kaçının isim, kaçının sıfat,
kaçının zarf, kaçının fiil olduğunu yine metinler bağlamında ortaya koyduk. Farklı
kelimeleri cümle içerisindeki işlevlerine göre isim, sıfat, zarf, fiil olarak öbeklendirmemizin
yanı sıra kelimelerin cümle içinde kaçıncı anlamına göre kullanıldığını da incelemeye
çalıştık. Bunlarla birlikte “ilişki sözler”i, “deyimler”i ve “atasözleri”ni de çalışmamızın
kapsamında inceledik. Ayrıca iki sıralı metin arasındaki toplam kelime sayısı, farklı kelime
sayısı ve ortak kelime sayısını belirleyerek “küme gösterimi/küme şekli”yle ifade etmeye
çalıştık. Söz konusu ders kitaplarındaki okuma metinlerini bu şekilde inceleyip kelime
evrenini ortaya koyduk, kelimelerin cümledeki işlevlerine göre tür adlandırmasını yaptık ve
bu kelimelerin sıklık durumlarını tespit ettik. Yaptığımız çalışmayla “Gazi Üniversitesi
TÖMER”i bitiren bir öğrencinin Türkiye’nin farklı üniversitelerinde akademik yeterliliğe
ulaşıp ulaşamayacağı problemini kelime ve kavramlar düzleminde ele alıp belirlediğimiz
sonuçlara bağladık.
Anahtar Kelimeler:Yabancılara Türkçe öğretimi, Gazi Üniversitesi, Türkçe öğretim
merkezi, kelime evreni, kelime sıklığı/frekansı, söz varlığı, isim, sıfat,
zarf, fiil, ilişki sözler, yansıma kelimeler, deyim, atasözü.