Gazi Üniversitesi Tömer’E Ait Ders Kitaplarındaki Kelime Evreninin Akademik Eğitim Yeterliliği Bakımından İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türk Dili Ve Edebiyatı Eğitimi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülşen Yılmaz

Danışman: Hüseyin Özbay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Değişen dünya düzeni, medya, diziler ve filmler, teknoloji kullanımı, internetin

yaygınlaşması, ülke ve milletlerin birbirleriyle etkileşime girmesi gibi unsurlar insanlara;

günümüzde ikinci bir dil öğrenimini gerekli kılmaktadır. Bu nedenle dünyanın farklı

yerlerinden birçok insan, anadilinden farklı olarak öğrenmek istediği bir dilin konuşuru olan

ülkelere gitmekte ve buralarda dil eğitimi almaktadır. Bu doğrultuda dil öğrenimi için her

yıl Türkiye’ye de farklı amaçlarla birçok insan gelmektedir. Bunlardan bazıları da üniversite

eğitimi için gelen öğrencilerdir. Bu öğrenciler, okuyacakları üniversiteler için Türkçe

öğretim merkezlerine kaydolarak Türkçeyi öğrenmekte ve Türkçede akademik yeterliliğe

ulaşmayı amaçlamaktadır. Söz konusu Türkçe öğretim merkezlerinin ihtiyacı ve amacı

karşılayıp karşılayamadığı bir merak unsurudur. Biz de bu incelememizde köklü bir kurum

olan ve bünyesinde her yıl çok sayıda öğrenciyi barındırıp dil öğretimi gerçekleştiren Gazi

Üniversitesi TÖMER’in ders kitaplarında kullanılan metinleri esas alarak, bunların

öğrencilerin akademik yeterlilik ihtiyacını karşılayıp karşılamadığını ortaya koymayı,

araştırma ve uzmanlık geçmişi yakın tarihe dayanan, yeni bir eğitim alanı olan yabancılara

Türkçe öğretimi üzerine çalışma yaparak bu alana katkı sağlamayı amaçladık. Çalışmamızda

model olarak, betimsel bir inceleme yöntemi olan tarama-tahlil yöntemini kullanıp Gazi

Üniversitesi TÖMER’in A1, A2, B1, B2, C1 seviyesindeki ders kitaplarında kullanılan

metinleri, “Avrupa Dil Portfolyosu”na göre inceledik ve kelime evrenini ortaya koymaya

çalıştık. Metinlerdeki kelimelerin frekansını, ardışık iki metin arasındaki kelimelerin

kulanım durumlarını, bir metinde ve kitapların tamamında tekrar eden kelimelerle farklı

kelimeleri belirlemeye çalıştık. Metinlerde kullanılan kelimelerin kaçının isim, kaçının sıfat,

kaçının zarf, kaçının fiil olduğunu yine metinler bağlamında ortaya koyduk. Farklı

kelimeleri cümle içerisindeki işlevlerine göre isim, sıfat, zarf, fiil olarak öbeklendirmemizin

yanı sıra kelimelerin cümle içinde kaçıncı anlamına göre kullanıldığını da incelemeye

çalıştık. Bunlarla birlikte “ilişki sözler”i, “deyimler”i ve “atasözleri”ni de çalışmamızın

kapsamında inceledik. Ayrıca iki sıralı metin arasındaki toplam kelime sayısı, farklı kelime

sayısı ve ortak kelime sayısını belirleyerek “küme gösterimi/küme şekli”yle ifade etmeye

çalıştık. Söz konusu ders kitaplarındaki okuma metinlerini bu şekilde inceleyip kelime

evrenini ortaya koyduk, kelimelerin cümledeki işlevlerine göre tür adlandırmasını yaptık ve

bu kelimelerin sıklık durumlarını tespit ettik. Yaptığımız çalışmayla “Gazi Üniversitesi

TÖMER”i bitiren bir öğrencinin Türkiye’nin farklı üniversitelerinde akademik yeterliliğe

ulaşıp ulaşamayacağı problemini kelime ve kavramlar düzleminde ele alıp belirlediğimiz

sonuçlara bağladık.

Anahtar Kelimeler:Yabancılara Türkçe öğretimi, Gazi Üniversitesi, Türkçe öğretim

merkezi, kelime evreni, kelime sıklığı/frekansı, söz varlığı, isim, sıfat,

zarf, fiil, ilişki sözler, yansıma kelimeler, deyim, atasözü.