Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet Kıpık
Danışman: ZİYA KILIÇ
Özet:Ülkemizde uzun yıllar devam edilen 5 yıl ilkokul, 3 yıl ortaokul ve 3 yıl lise şeklinde uygulanan ilk ve orta öğretim, 1997 yılında 8 yıl kesintisiz ilköğretim ve 4 yıl lise, 2012 yılından itibaren de 4+4+4 şeklinde kesintili ve zorunlu 12 yıl şeklinde uygulanmaya başlanmıştır. Bu değişiklikler sürecinde öğretim programlarında kısmi veya köklü değişikler yapılmış, ancak öğretmenler ve okullarımızın alt yapılarının programların uygulanabilirliği açısından yeterliği çok fazla tartışılmamıştır. Yeni programlar yürürlüğe girdikten sonra, öğretmenler tarafından öngörülen kazanımların çok fazla olduğu ve derse ayrılan süre ve okulların olanaklarıyla bu kazanımların gerçekleştirilemeyeceği iddia edilirken, veliler ve eğitimciler de programın uygulanabilmesi için öğretmenlerin yetersizliğini gündeme getirmişlerdir. Bu nedenle, zaman zaman öğretmen yetiştirme sisteminde de değişikliğe gidilmiştir. Bu çalışmada, 2006 yılında hazırlanmaya başlanan ve 2008-2009 eğitim-öğretim yılından itibaren Türkiye genelinde 9. sınıflarda yürürlüğe giren kimya öğretim programı ele alınmış, program hedeflerinin gerçekleştirilmesi açısından okulların altyapılarının ve öğretmenlerin yeterliğinin incelenmesi amaçlanmıştır.Antalya İli'ndeki kimya öğretmenlerinin 2007 yılında yürürlüğe giren kimya öğretim programını uygularken karşılaştıkları sorunları ve bu programın uygulanabilirliği açısından liselerin altyapılarının yeterlik durumunu belirlemek amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada hem nicel hem de nitel verilerin toplanması, analiz edilmesi ve birbiriyle bağdaştırılması için geliştirilmiş karma yöntemler araştırma modeli kullanılmıştır. Karma yöntemler araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmanın çalışma evrenini, Antalya İli'ndeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet liselerinde görev yapan kimya öğretmenleri oluşturmaktadır.Bu çalışmada 53 kimya öğretmeninin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) öz-yeterlik düzeyi anket yoluyla belirlenmiş, elde edilen bulgular incelenmiştir. Veriler incelendiğinde kimya öğretmenlerinin TPAB öz-yeterlik düzeylerinin yüksek olduğu; kendilerine 100 üzerinden ortalama 70 puan verdikleri ve kendilerini kısmen yeterli gördükleri anlaşılmıştır. Diğer taraftan ölçek maddeleri tek tek irdelendiğinde kimya öğretmenlerinin genellikle öğretim programı ve öğretim strateji, yöntem ve teknikleri ile ilgili maddelerde kendilerine az puan verdikleri belirlenmiştir. Dolayısıyla kimya öğretmenlerinin kendilerini bu konularda çok da yeterli görmedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin öğretim programının felsefesini, vizyonunu, amaçlarını, konu sıralamasını, kazanımların kapsam ve sınırlılıklarını bilmesi kadar, doğru bir şekilde uygulayabiliyor olması da gerekir. Bu çalışmada öğretmenlerin nasıl uygulama yaptığı gözlem yoluyla araştırılamamış ancak; mülakatlarda nasıl uygulama yaptıkları ve uygulama sırasında karşılaştıkları sorunlar sorularak bu yeterlikleri dolaylı olarak belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulgulardan öğretmenlerin genel olarak hemen hepsinin çok az laboratuvar etkinliği yaptırdığı ya da hiç yaptırmadığı anlaşılmıştır. Öğretmenlerin hiç biri "kazanımın gerektirdiği laboratuvar etkinliğini yaptırırım" cevabını vermemiştir. Bu nedenle, kimya öğretmenlerinin öğretim programı yeterliliklerine yeterince sahip olmadıklarını sonucuna varılmıştır. Anket yoluyla 53 kimya öğretmeninden elde edilen bulgularda öğretmenlerin deney, gezi-gözlem, sergi, bilim şenliği gibi etkinlikleri sınıflarında yeterince uygulamadıkları anlaşılmıştır. Ayrıca elde edilen verilerden Antalya ilindeki okulların yaklaşık %26'sında laboratuvar bulunmamakta, % 47'sinde ise bir laboratuvar fizik ve biyoloji dersi öğretmenleriyle ortak kullanılmaktadır. Laboratuvarların yaklaşık %73'ünde öğretim programında yer alan etkinliklerin yapılması için gerekli olan kimyasallar, % 50'sinde ise deney malzemeleri bulunmakta olduğu tespit edilmiştir.