SIÇANLARDA İMİDAKLOPRİD'İN KALP DOKUSUNDA OLUŞTURDUĞU TOKSİSİTEYE KARŞI BERBERİN VE RESVERATROL'ÜN KORUYUCU ETKİSİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HANDE ÖZBEK KÖSTEBEKCİ

Danışman: Fatma Gökçe Apaydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Pestisitler, tarım ve ev ortamlarında zararlıları kontrol etmek amacıyla kullanılan kimyasal bileşiklerdir. İmidakloprid (C9H10ClN5O), Akdeniz bölgesinde çeşitli ürünlerin üretiminde tercih edilen, neonikotinoid grubunda yer alan bir insektisittir. Resveratrol (RES) ise stilben sınıfına ait, bitkilerin stres ve hastalıklara karşı ürettiği fenolik bir bileşiktir. Berberin (BBR), bazı bitki türlerinden elde edilen alkaloid yapılı bir bileşiktir. Bu çalışmada, imidaklopridin sıçan kalp dokusunda oluşturduğu toksik etkilere karşı resveratrol ve berberinin koruyucu etkileri araştırılmıştır. Etik kurul onayıyla yapılan deneyde 42 sıçan, yedi gruba ayrılarak 28 gün süreyle oral gavajla uygulama yapılmıştır. Süreç sonunda kalp dokularında antioksidan enzim aktiviteleri (SOD, CAT, GPx, GST) ve MDA düzeyleri spektrofotometrik yöntemlerle değerlendirilmiştir. İmidakloprid, MDA düzeylerini artırırken, enzim aktivitelerinde azalma gözlenmiştir. Histopatolojik bulgularda, imidaklopridin kalp dokusunda patolojik değişikliklere yol açtığı, RES ve BBR'nin ise bu etkileri hafiflettiği görülmüştür. Sonuç olarak, RES ve BBR, imidaklopridin neden olduğu oksidatif stres ve doku hasarına karşı koruyucu etki göstermiştir.