HBsAg/ IgM ve HBsAg/IgG komplekslerinin saptanmasına yönelik ELISA sisteminin hazırlanması ve HBsAg (+) serum örneklerinde HBsAg ile ilişkili immün komplekslerin belirlenmesinde kullanımı


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2000

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL YÜCEL

Danışman: CEMALETTİN AYBAY

Özet:

ÖZET Dolaşımdaki immün komplekslerin (DİK) saptanmasında; polietilen glikol presipitasyonu, Clq veya konglütinin bağlı katı fazm kullanıldığı ELISA/RIA, RAJI hücreleri kullanılarak yapılan testler gibi çeşitli metodlar kullanılmaktadır. Ancak SLE hastalarında bulunan ANA ve anti-ds DNA otoantikorlannın RAJI hücrelerine bağlanması, bağ dokusu hastalıklarında görülen otoantikorlann yapısal olarak kollajene benzeyen Clq'ya bağlanabilmesi gibi olaylar seçilen test yöntemine bağlı yalancı pozitifliklere neden olabilmektedir. Daha önce yapılan çalışmalarda kronik hepatitit B enfeksiyonunda bildirilen yüksek DİK ve HBsAg içeren DİK oranlarının immün kompleks hastalığı insidansı ile paralellik göstermemesi DİK'lerin saptanmasında daha güvenilir metodlara ihtiyaç olduğunu düşündürmektedir. Bu çalışmada kronik HBV enfeksiyonunda HBsAg ile ilişkili IgG, IgM ve IgA içeren komplekslerin daha doğru olarak saptanabilmesi için üç kontrollü bir ELISA test sistemi geliştirildi. ELISA plakları anti-HBs IgGl ve anti-HBs IgM monoklonal antikorları ile kaplandı. Ayrıca özgül olmayan bağlanmaların saptanabilmesi için havuzlanmış fare serumundan kromotografîk yöntemle saflaştınlan anti-HBs(-) poliklonal IgG ile kaplı çukurlar da sisteme eklendi. Her üçü de HRPO ile işaretli anti-insan IgG, IgM ve polivalan Ig (IgG, IgM ve IgA) konjugatlan kullanıldı. Çalışma 168 HBsAg(+), anti-HBctotai(+), anti-HBc IgM(-) ve 56 HBsAg(-), anti-HBs(-), anti-HBctotai(-) serum örneği ile yapıldı. Hazırlanan ELISA sisteminde HBsAg/Ig kompleksi varlığı HBsAg(-) serumlardan elde edilen eşik değerlerine göre anti-HBs IgGl ve anti-HBs IgM kaplı çukurlarda pozitif, havuzlanmış IgG kaplı çukurda negatif olma kriterlerine göre tanımlandı. 168 HBsAg(+) serumdan sadece 3 tanesinin (% 1,8) bu kriterleri karşıladığı saptandı. Hazırlanan sistemle saptanamayan İK'lerin olabileceği düşünülerek aynı çalışma grubundan seçilen serumlar tanısal amaçla kullanılan ticari bir Clq-DİK ELISA testi ile de çalışıldı ve HBsAg(+) grupta bir (% 2,1), HBsAg(-) grupta bir (% 2,4) pozitiflik bulundu. Bu sonuçlar daha önce yapılan çalışmalarda kronik HBV enfeksiyonunda saptanan yüksek DİK oranlarının kullanılan yöntemlere bağlı yalancı poztiflikten kaynaklandığını düşündürmektedir.