Migren hastalarının çoklu duyusal bütünlemeye yönelik sanal dinamik etkileşim sistemleri ile incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Merve Sevgi İNCE GÜZEL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Meltem Bahçelioğlu

Eş Danışman: Hayrunnisa Bolay Belen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmamızda sanal dinamik etkileşim sistemleri kullanarak migren hastalarında duyusal profilleri ve çoklu duyusal entegrasyon süreçlerini araştırmayı amaçladık. Tek modlu duyusal işleme üzerine yapılan çalışmalarla karşılaştırıldığında, migren hastalarında çoklu duyusal entegrasyonun farklılık gösterdiğini ortaya koyan daha az sayıda çalışma bulunmaktadır. Görsel, işitsel, sözel ve haptik modalitelerin çoklu duyusal entegrasyonu migrende değerlendirilmemiştir. Toplam 78 kadın katılımcı (28 aurasız migrenli ve 50 sağlıklı kontrol) yalnızca görsel uyarana veya "görsel", "görsel ve işitsel", "görsel, işitsel ve sözel" ve "görsel, işitsel, sözel ve haptik" çoklu duyusal uyaranlara maruz kaldıkları 12 turluk sanal dinamik etkileşimli oyunlar oynamıştır. Katılımcılar dört gruba dağıtılmıştır: Migrenli çoklu duyu (14 yetişkin), migrenli görsel (14 yetişkin), sağlıklı çoklu duyu (25 yetişkin) ve sağlıklı görsel (25 yetişkin). Katılımcıların duyu profillerini değerlendirmek için Duyu Profili Anketi kullanılmıştır. Aurasız migren hastalarının oyun performansı ve hata oranı görsel uyaran oyununda sağlıklı kontrollerle benzerdi. Çoklu duyusal uyaran oyununda ortalama oyun puanı aurasız migren hastalarında sağlıklı bireylere kıyasla daha düşüktü (78.38±5.78 vs. 82.32±4.97, p=0.028). Dördüncü, yedinci ve onuncu turlarda yeni duyusal modalitelerin eklenmesi, aurasız migren hastalarında daha düşük oyun skorları ile sonuçlandı (p=0.044, p=0.049, p=0.016). Ayrıca, migren hastalarının duyusal hassasiyet ve duyusal kaçınma puanları sağlıklı bireylere göre anlamlı derecede yüksekti (p=0.000, p=0.001). Çalışmamızda görsel uyaranlara işitsel, sözel ve haptik uyaranların eklenmesiyle aurasız migren hastalarının oyun performansının olumsuz etkilendiği ilk kez gösterilmiştir. Haptik uyaranlar da dahil olmak üzere duyusal modalitelerin çoklu duyusal bütünlemesi migren hastalarında interiktal dönemde bile bozulmaktadır. Sanal oyunlar, migren hastalığının seyrinde duyusal sorunların etkisini değerlendirmek için kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler : Migren, görsel uyarı, haptik, işitsel, sözel, çoklu duyusal bütünleme, duyu işleme, oyun