Spor bilimleri fakültesinde üç farklı yöntem ile işlenen basketbol derslerinin öğrencilerin bilişsel duyuşsal ve psikomotor gelişim düzeylerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN ATAKAN GÜÇOĞLU

Danışman: SEYFİ SAVAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde beden eğitimi ve spor dersleri okul öncesinden başlayarak yükseköğretime kadar uzanan eğitim-öğretim sürecinin her kademesi içinde kendine önemli bir yer bulmuştur. Beden eğitimi ve spor derslerinin önemi; bilişsel, duyuşsal ve psikomotor getirileri ve bireyin yaşamındaki yeri göz önünde alındığında yadsınamaz boyutlardadır. Bununla birlikte beden eğitimi ve spor öğretiminde kullanılan öğretim yöntemlerinin verimliliği ve birbirlerine olan üstünlükleri tartışma konusu olmuştur. Bu araştırmada, 12 haftalık süre içinde lisans düzeyi basketbol dersi içerisinde spor eğitim modeli, alıştırma yöntemi ve eşli çalışma yönteminin, öğrencilerin bilişsel, duyuşsal ve psikomotor gelişim düzeyleri üzerine etkisinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırma, gerçek deneme modellerinden, ön test – son test 2 gruplu model kullanılarak desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2018-2019 öğretim yılı güz ve bahar dönemlerinde Gazi Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrenciler, örneklemini ise Beden Eğitimi Öğretmenliği, Antrenörlük Eğitimi, Spor Yöneticiliği ve Rekreasyon Bölümlerinde öğrenim gören 26 kadın, 23 erkek olmak üzere (N=49) öğrenci oluşturmuştur. Çalışma grupları random atama yöntemi ile belirlenmiş olup model-1(n=17), model-2(n=16), model-3 (n=16) olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Model 1 grubuna spor eğitim modeli ile, model 2 grubuna alıştırma yöntemi ile ve model-3 grubuna eşli çalışma yöntemi ile haftada 2 gün ve günde 2 şer saat olmak üzere 14 hafta boyunca basketbol öğretim programı uygulanmıştır. Araştırmada, basketbolda psikomotor gelişim düzeylerinin belirlenebilmesi için Dr. Öğretim Üyesi Seyfi Savaş'ın geliştirdiği '' Basketbol Psikomotor Alan Gözlem Ölçeği '',duyuşsal gelişim düzeylerinin belirlenmesi için ise Erman Öncü, Bülent Gürbüz ve Mehmet Tunçkol 'un 2015'te geliştirdiği "Basketbol Tutum Ölçeği(kısa form) " bilişsel farkındalık düzeylerinin belirlenmesi için ise Mehmet Ulaşın 2014'te geliştirdiği Basketbol Bilgi Testi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel çıktılarına spss 25.0 paket programı kullanılarak ulaşılmıştır. Öncelikle gruplardan alınan verilere Kolmogorov-Smirnov ve Shaphiro-Wilk normal dağılım testleri uygulanmıştır. Bu test sonuçlarına göre duyuşsal alana ait veriler normal dağılım gösterirken bilişsel ve psikomotor alana ait veriler ise normal dağılım göstermemiştir. Test sonuçları ve örneklem sayısının da yetersizliği göz önüne alınarak uzmanlarca tüm gruplarda non parametric testlerin kullanılması uygun görülmüştür. Model 1, model 2 ve model 3 gruplarına istatistiksel testlerin uygulanmasında, aritmetik ortalama ve standart sapma değerlerinin belirlenmesi sonrasında grup içi ön test ve son test karşılaştırmalarında Wilcoxon Signed Rank Test, grupların birbirleriyle kıyaslanmasında ise 3'lü karşılaştırmalarda Kruskal Wallis ve 2'li karşılaştırmalarda Man Whitney U testleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularında; duyuşsal gelişim düzeyinde, model -1, model-2 ve model 3 gruplarının ön test ve son test verileri arasında anlamlı bir fark bulunamazken (p>0,05), psikomotor gelişim düzeyinde ise model-1 model-2 ve model 3 grupları ön test ve son test verileri arasında her üç grup lehine anlamlı bir fark bulunmuştur (p 0,05), son testleri arasında anlamlı bir fark görülmüştür (p 0,05), model 1 ve model 3 gruplarının son test puanları karşılaştırıldığında model 3 grubu lehine anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Model 1, model 2 ve model 3 grupları bilişsel farkındalık bakımından karşılaştırıldığında ise gruplar arasında anlamlı bir farka rastlanılmamıştır (p>0,05). Gruplara uygulanan 14 haftalık basketbol eğitimi sonucunda bilişsel ve duyuşsal alana ait verilerde herhangi bir anlamlı farklılık gözlenmezken(p>0,05), psikomotor alanda her üç grupta da önemli düzeyde artış gözlenmiştir (p<0,05). Gruplar psikomotor düzeyde birbiri ile kıyaslandığında, spor eğitim modeli ve alıştırma yöntemi arasında ve alıştırma yöntemi ile eşli çalışma yöntemi arasında anlamlı bir farklılığa rastlanılmazken, eşli çalışma yöntemi ve spor eğitim modeli arasında eşli çalışma yöntemi lehine anlamlı bir farka ulaşılmıştır. Bu sonuçlara göre eşli çalışma yönteminin psikomotor gelişim alanına etkisinin spor eğitim modeline göre daha yüksek olduğu söylenebilir.