Toz aşındırıcıların dişeti dokusu üzerindeki etkisinin ex vıvo kuzu modelinde histolojik olarak incelenmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA ÇAVUŞ
Danışman: MAZLUM BÜLENT KURTİŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mikrobiyal dental plak (MDP), temel olarak polisakkaritlerden oluşan dişlerin mine ve kök yüzeyleri, oral yumuşak dokular ve dental implant yüzeyleri üzerine sıkıca tutunan, mikrobiyal hücre topluluğudur. Sağlıklı dento-gingival kompleksin sürdürülebilmesi için dişeti alanındaki supra ve subgingival bakterilerin ve bakteriyel ürünlerin oluşturduğu eksternal depozitlerin diş ve kök yüzeylerinden uzaklaştırılması gerekir. Bu amaçla hava, su ve toz sistemlerinin kullanımı son yıllarda oldukça yaygınlaşmış ve farklı özelliklere sahip aşındırıcı tozların kullanılmaya başlanması ile, bu tozların dişeti dokusu üzerindeki etkilerini değerlendirme ihtiyacı doğmuştur. Bu çalışmanın amacı, sodyum bikarbonat (SB) ve eritritol bazlı aşındırıcı tozların supra HST sistemi uygulamalarıyla, dişetinde meydana getirdiği değişiklikleri ex vivo kuzu modelinde değerlendirmektir. Bu amaçla taze ve fikse edilmemiş 4 adet kuzu mandibulası temin edilerek keratinize dişeti bölümüne sabit 5 mm mesafe ve 5 sn süre gözetilerek 45˚ ve 90˚ açılar ile iki farklı toz kullanılarak supra HST uygulaması yapıldı. Elde edilen 40 keratinize dişeti dokusu örneği 5 seviyeli bir puanlama sistemi kullanılarak dişeti hasarı açısından ışık mikroskobu altında histolojik olarak değerlendirildi. İstatistiksel analizler sonucunda SB ve eritritol toz gruplarında skor ile derece arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi. SB toz grubunun grup içi skor ve derece karşılaştırılmasında en yüksek örnek sayısı 90 derecede bağ doku hasarını temsil eden 3 skoruna aitti. Eritritol toz grubunun grup içi skor karşılaştırılmasında ise en yüksek örnek sayısı 45 derecede hasarsız epitel ve bağ dokusunu temsil eden 0 skoruna aitti. Araştırmada dereceye göre kendi içinde skorlar ile toz grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi. Dişeti hasarı 90 derecede 45 dereceye kıyasla anlamlı yüksek tespit edildi. Skorlar ile dereceye göre toz grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi. Gruplar arası karşılaştırma yapıldığında en yüksek dişeti hasarı SB toz 90 derece grubunda görülürken, en düşük dişeti hasarı ise eritritol toz 45 derece grubunda saptandı. Eritritol toz 90 derece grubu ile SB toz 45 derece grubu karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamadı. Sonuçlarımıza göre hava su toz uygulamaları ile etkili MDP uzaklaştırılması sağlarken düşük abraziv özelliği ile de öne çıkan eritritol toz dişeti hasarı bakımından SB toz ile kıyaslandığında daha güvenlidir. Sodyum bikabonat tozun küçük açı derecelerinde uygulanmasıyla eritritol toz ile benzer dişeti etkileri oluşturulabilir. Sonuçlarımız klinik çalışmalarına öncü veriler sağlaması açısından önem taşımaktadır.