Akut rotavirüs gastroenteritinde sekonder karbonhidrat malabsorbsiyonunun araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLIHAN ZÜLKADİROĞLU

Danışman: ANIL TAPISIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı akut RVGE'nde patogenezde rol oynadığı düşünülen karbonhidrat malabsorbsiyonunun; klinikteki yerini ve viral gastreoenteritlerde hastalık şiddeti ile ilişkisini değerlendirmektir. Mayıs 2024 ile Eylül 2025 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bölümüne başvuran, 0-18 yaş arası akut viral gastroenterit tanısı düşünülen pediatrik hastalar prospektif olarak incelendi. Hastaların demografik bilgileri, gaita tetkiklerinin sonuçları, dehidratasyon derecesi, hastane yatış durumları, uygulanan hidrasyon yöntemleri kaydedildi. Tüm hastalardan rutin olarak gaita rotavirüs antijen testi ile gaita pH ve redüktan madde tetkikleri alındı. Çalışmaya toplam 222 hasta dahil edildi. Rotavirüs antijen pozitiflik oranı %37,4 (n=83 hasta) olarak saptandı. Olguların büyük çoğunluğunu 25-72 ay (25 hasta, %51,0) arası hastalardan oluşuyordu. Rotavirüs enfeksiyonu tüm yıl görülmekte olup Ağustos (%24,1) ve Ocak (%14,5) aylarında pik yaptığı gözlendi. Tüm hastalar ishalin ortanca ikinci gününde başvurmuş olup RVGE olan hastalarda erken başvuru saptanmadı. Rotavirüs antijeni pozitif hastalarda orta ve ağır dehidratasyon oranları, negatif hastalara göre daha yüksekti. RVGE olan hastalarda hastane yatışı oranı anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p=0,013). Rotavirüs antijeni pozitif ve negatif hastalar arasında gaita pH asiditesi ve gaita redüktan madde pozitifliği açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Ayrıca gaita redüktan madde pozitifliği ile dehidratasyon şiddeti arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Bu çalışma ile ülkemizde son yıllarda RVGE'nin yaş dağılımında ve mevsimsel özelliklerinde değişiklikler olduğu gösterildi. RVGE'ne eşlik eden karbonhidrat malabsorbsiyonu nadir olarak tespit edilmiş ve klinik ağırlık derecesi ile ilişkisi ortaya konulamamıştır. Anahtar sözcükler: Çocuklar, viral gastroenterit, rotavirüs, karbonhidrat malabsorbsiyonu