Fen öğretiminde Mendel genetiği konusuna yönelik eğitsel oyun tasarımı ve değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEFA MERVE KILIÇASLAN

Danışman: Mehmet Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Fen bilimleri dersi, 'DNA ve Genetik Kod' ünitesinde yer alan kalıtım konusunun içeriğinde öğrencilerin daha önce görmedikleri soyut ve yabancı kavramlar mevcuttur. Bu nedenle kalıtım konusunun kavranması hem öğrenciler hem öğretmenler için güçtür. Yapılan araştırmalarda da öğrencilerin, fen bilimleri dersinde yer alan bu konuyu öğrenmede sıkıntı yaşadıkları görülmektedir. Bu nedenle fen öğretiminde Mendel genetik konusuna yönelik etkinliklerin yapılması önem kazanmıştır. Bu araştırmada, fen bilimleri dersi öğretim programında yer alan Mendel genetiği konusuna yönelik tasarlanan eğitsel oyunun 8. Sınıf öğrencilerinin akademik başarısını ve farkındalıklarını nasıl etkilediğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılının güz döneminde 8. sınıfta öğrenim gören 15 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Uygulanan eğitsel oyunun öğrencilerde oluşturduğu akademik başarı ve farkındalığı belirlemek amacıyla uzmanların görüşleri doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanıp son halleri verilen açık uçlu soru formları ön test ve son test şeklinde katılımcılara uygulanmıştır. Ayrıca araştırmada, katılımcıların açık uçlu soru formlarına vermiş oldukları cevaplara göre açık uçlu anket soruları uygulanarak veri çeşitlemesi gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, Mendel genetiği konusunda yer alan terim ve kavramların katılımcılara uygulanan ön test ve son test arasında farklılık olduğu ve akademik başarılarının arttığı, katılımcıların fen bilimleri dersinde uygulanan etkinliklere yönelik olumlu görüşlerinin olduğu belirlenmiştir. Katılımcılar, fen bilimleri dersinde uygulanan etkinliklerin akılda kalıcılığı artırdığını, konuyu pekiştirmelerini sağladığını, günlük hayatla ilişkilendirdiklerini, dikkat ve ilgilerini çekerek derslerin daha eğlenceli geçtiğini ifade etmişlerdir. Sonuç olarak, uygulanan eğitsel oyun temelli etkinliğin Mendel genetiği konusunda öğrencilerin akademik başarı ve farkındalığını artırması açısından önemli olduğu söylenebilir. Bu nedenle soyut, yabancı terim ve kavramlar içeren Mendel genetiği gibi konuların öğrencilerdeki öğrenme süreçlerinin başarılı gerçekleştirilebilmesi için eğitsel oyun temelli etkinliklerin kullanılması gerektiği ifade edilebilir.