Okul yöneticilerinin öğrenme merkezli liderliği ile programı okuryazarlığı arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANAN KALKAN ÇELİK
Danışman: Ferudun Sezgin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Öğrenme merkezli liderlik, okulların öğrenen örgütlere dönüşümünü sağlamak amacıyla öğrenmeyi odak noktası haline getiren ve okulun tüm üyelerinin mesleki gelişimlerini destekleyen liderlik türüdür. Program okuryazarlığı ise okul yöneticilerinin, öğretim programının başarıyla uygulanmasını sağlamak için sahip olmaları gereken temel becerileri ifade etmektedir. Bu araştırma, okul yöneticilerinin öğrenme merkezli liderliği ile program okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi okul yöneticilerinin görüşlerine göre belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma nicel olarak ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, Türkiye'de Ankara ilindeki merkez ilçelerde resmi ilkokul ve ortaokullarda görev yapan okul yöneticilerinden oluşmaktadır. Katılımcılar, uygun örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmaya, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Ankara'da resmi ilkokul ve ortaokullarda görev yapan 239 okul yöneticisi katılmıştır. Araştırmaya ait veriler, 'Öğrenme Merkezli Liderlik Ölçeği' ve 'Öğretim Programı Okuryazarlık Düzeyi Ölçeği' kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde; betimsel istatistikler, ilişkisiz örneklemler için t testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, okul yöneticilerinin öğrenme merkezli liderlik ve program okuryazarlığına ilişkin algılarının yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okul yöneticilerinin öğrenme merkezli liderlik ve program okuryazarlığına ait algılarının; cinsiyet, görev yaptıkları eğitim kademesi ve kurum değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Ancak okul yöneticilerinin öğrenme merkezli liderlik ve programı okuryazarlık algıları, görev türüne göre anlamlı bir şekilde farklılık göstermektedir. Buna göre, okul müdürleri, öğrenmeye dönük bir vizyon oluşturma, öğrenme desteği sağlama ve öğrenme programını yönetme ve model olma davranışlarını müdür yardımcılarına göre daha sık göstermektedir. Bunun yanında, okul müdürlerinin öğretim programı ile ilgili tutumlarının müdür yardımcılarına göre daha olumlu olduğu ve program yönetiminde daha aktif oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda, bundan başka öğrenme merkezli liderlik ile program okuryazarlığı arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Regresyon sonuçlarına göre, öğrenme merkezli liderliğin öğrenmeye dönük bir vizyon oluşturma ve öğrenme desteği sağlama boyutları, program okuryazarlığının program yönetim becerisi ve tutum alt boyutları tarafından yordanmaktadır. Öğrenme programını yönetme ve model olma alt boyutu ise, program okuryazarlığının sadece tutum boyutu tarafından yordanmaktadır. Tüm bunlar ışığında, okul müdürlerinin, öğretmenlerin mesleki gelişimlerini ödüllendirmeleri için gerekli bütçenin sağlanması ve ödüllendirme yetkilerinin artırılması önerilmektedir. Okul müdürlerine program okuryazarlıklarını artırmaya yönelik mesleki eğitimlerin düzenlenmesinin, okullarda öğretim programlarının uygulanması sürecine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmanın daha geniş örneklemde nitel ve karma modeller kullanılarak tekrar edilmesinin literatüre katkıda bulunacağına inanılmaktadır.