Enerji Verimliliği Açısından Mevcut Binaların Yeniden Değerlendirilmesi: Ankara’da Bir Ofis Binası İçin BIM-BEM Destekli Yapı Kabuğu İyileştirme Önerisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gözde NALÇACI

Danışman: Semra Arslan Selçuk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde teknolojik gelişmelerin hız kazanmasıyla birlikte enerjiye olan talep artmakta, bu durum fosil yakıtların hızla tükenmesine ve çevresel etkilerin derinleşmesine neden olmaktadır. Enerji tüketiminin yaklaşık %40'ının inşaat sektöründen kaynaklandığı dikkate alındığında, mevcut yapı stoğunun enerji performansının iyileştirilmesi sürdürülebilirlik açısından stratejik bir gerekliliktir. Bu doğrultuda hazırlanan tez çalışması, mevcut durumda kullanımda olan, enerji etkin olmayan çok katlı ofis binalarında yapı kabuğu odaklı enerji verimliliği iyileştirmelerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, yapı bilgi modellemesi (BIM) ve bina enerji modellemesi (BEM) yöntemleri birlikte kullanılmış, Ankara'daki tipik çok katlı ofis yapıları referans alınarak prototip bir yapı modellenmiştir. DesignBuilder yazılımı aracılığıyla yapılan modellemede, binanın geometrisi, yönelimi, kat yükseklikleri, kullanım senaryoları, iklim verileri ile mekanik ve elektrik sistem bileşenleri dikkate alınarak mevcut durum analizi gerçekleştirilmiştir. Bu analiz doğrultusunda geliştirilen iyileştirme senaryolarında, çatıya fotovoltaik paneller entegre edilerek yenilenebilir enerji katkısı sağlanmış; cephe sisteminde ise farklı malzeme kombinasyonlarıyla çift kabuklu yapı kurgulanmıştır. Oluşturulan senaryolar, yıllık ısıtma-soğutma yükleri, aydınlatma enerjisi gereksinimi ve toplam enerji tüketimi parametreleri açısından değerlendirilmiş, elde edilen veriler mevcut durumla karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, çift cephe sisteminin özellikle soğutma yükü üzerinde belirgin bir azalma sağladığını, fotovoltaik panellerin ise binanın aydınlatma ihtiyacının karşılanmasına katkı sunduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, bu çalışma enerji verimliliği odaklı yapı kabuğu iyileştirmelerinin mevcut ofis binalarında uygulanabilirliğini ortaya koymakta ve BIM tabanlı enerji modellemesinin tasarım kararlarında etkin bir araç olarak kullanılabileceğini göstermektedir.