Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Beraat DENER
Danışman: Makbule Gezmen Karadağ
Özet:
Bu çalışma voleybolcularda kuersetin suplemantasyonunun ve beslenme durumunun performans ölçümleri ve antioksidan aktiviteleri üzerindeki değişiklikleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma Türkiye profesyonel voleybol liginde oynayan 18-32 yaş aralığında 14 erkek voleybolcuda yürütülmüştür. Bireylere ait genel özellikler, sağlık öyküleri, beslenme alışkanlıkları ve antioksidan içerikli besin tüketim sıklıkları ile üç günlük besin tüketim kayıtları anket formu ile sorgulanmıştır. Suplemantasyon öncesi ve sonrası bireylerin bazı biyokimyasal parametreleri (glukoz, C-reaktif protein, kolesterol, demir, ferritin, laktat dehidrogenaz) geriye dönük olarak elde edilmiş ve katalaz (CAT), süperoksit dismutaz (SOD), glutatyon peroksidaz (GPx), total antioksidan kapasite (TAS) ve total oksidan kapasite (TOS) analizleri yapılmış, antropometrik ölçümleri (vücut ağırlıkları, boy uzunlukları, deri kıvrım kalınlıkları ve çevre ölçümleri) ve performans ölçümleri [mekik koşusu, maksimal oksijen kapasitesi (VO2max) Illinois testi ve Sargent zıplama testi] ile hidrasyon ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Bireylere 6 hafta süresince 500 mg/gün kuersetin verilmiştir. Çalışma sonucunda bireylerin suplemantasyon öncesi ve sonrasında diyetle enerji ve besin ögeleri gereksinimlerini önerilen miktarlarda karşıladıkları belirlenmiştir. Sporcuların suplemantasyon sonrası öncesine göre diyetle antioksidan alımları, antropometrik ölçüm değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı değişiklik görülmemiştir (p>0,05). Suplemantasyon sonrasında öncesine göre sporcuların diyetle antioksidan alımları ve serum CAT, SOD, GPx, TAS, TOS düzeyleri ile performans ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır. (p>0,05). Kuersetin suplemantasyonu, antioksidan parametrelerde, mekik koşusu, VO2max kapasitesi ile Illinois testinde istatistiksel olarak anlamlı değişiklik oluşturmamıştır (p>0,05). Sargent zıplama testi ölçümlerinde suplemantasyon sonrasında öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı artış gözlenmiştir (p<0,05). Suplemantasyon öncesinde ve sonrasında bireylerin total kolesterol ve LDL-K düzeyleri ile mekik koşusu ve VO2max kapasiteleri arasında negatif ilişki saptanmıştır (p<0,05). Suplemantasyondan sonra katılımcıların diyetle enerji (kkal/kg), protein (g/kg), hayvansal protein (%) alımları ile mekik koşusu ve VO2max kapasiteleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiye rastlanmıştır (p<0,05). Diyetle kalsiyum (mg) alımları ile mekik koşusu ve VO2max kapasiteleri arasında suplemantasyon öncesinde ve sonrasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki görülmüştür (p<0,05). Katılımcıların suplemantasyon sürecinde diyetle enerji (kkal) alımlarındaki değişimler ile mekik koşusu ve VO2max kapasiteleri, elzem aminoasit (g) ve dallı zincirli aminoasit (g) alımlarındaki değişimler ile Illinois testi, yağ (g) alımlarındaki değişimler ile VO2max kapasitesindeki değişimler arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Kuersetin suplemantasyonu antioksidan parametrelerle ve performans ölçümleri ile ilişkili bulunmamıştır. Ülkemizde sporculara antioksidan suplemantasyonu konusunda, özellikle de supleman türü/miktarı, katılımcı sayısı ile farklı spor dallarındaki sporcuların çalışmalara dahil edileceği ayrıntılı çalışma yapılması ile daha etkili sonuçların ortaya çıkabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler : Sporcu beslenmesi, antioksidan, kuersetin, supleman, performans