Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığında otopsileri yapılan gebe olguların adli tıp açısından değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDA SAÇAL

Danışman: ALPER ÖZKÖK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı İhtisas Dairesi'nde 01.01.2012–31.12.2025 tarihleri arasında otopsisi yapılan gebelikle ilişkili ölüm olgularını retrospektif olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. On dört yıllık dönemde otopsisi gerçekleştirilen olgular arasından ölü muayene tutanağı, hastane evrakı veya otopsi bulgularına dayanılarak gebe olduğu tespit edilen 86 olgu çalışmaya dahil edilmiştir. Olgular; yaş, uyruk, medeni durum, ölüm yeri, ölüm ili, gebelik haftası, trimester dağılımı, fetüs cinsiyeti, ölüm nedeni kategorileri ile histopatolojik, toksikolojik, biyolojik ve mikrobiyolojik inceleme bulguları açısından değerlendirilmiştir. COVID-19 pandemisinin olası etkileri pandemi öncesi (2012–2019), pandemi dönemi (2020–2022) ve pandemi sonrası (2023–2025) dönem karşılaştırmasıyla incelenmiştir. Olguların yaş ortalaması 28,60±7,01 yıl olup en sık 25–29 yaş grubunda yoğunlaştığı saptanmıştır. Olguların %89,5'i Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, %76,7'si evlidir. Otopside gebelik haftası belirlenebilen olgularda ortalama gebelik haftası 20,11±10,96 olarak saptanmış; birinci ve ikinci trimester olguları eşit oranda (%34,9) temsil edilmiştir. Gruplandırılmış ölüm nedenleri incelendiğinde travmatik nedenlerin (%36,4) en yüksek paya sahip olduğu, bunu obstetrik olmayan doğal nedenler (%30,6), obstetrik nedenler ve intoksikasyonların (her biri %16,5) izlediği görülmüştür. Doğal olmayan ölüm nedenleri (%52,9) doğal ölüm nedenlerine (%47,1) kıyasla daha sık saptanmıştır. Yaş ile ölüm nedeninin doğal/doğal olmayan niteliği arasında (p=0,044), medeni durum ile ölüm nedeninin doğal/doğal olmayan niteliği arasında (p=0,002) ve ölüm yeri ile ölüm nedeni niteliği arasında (p=0,006) istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Pandemi döneminde doğal olmayan ölüm nedenlerinin oranı %77,8'e yükselmiş; yabancı uyruklu gebelerde ise bu oran %77,8 olarak saptanmıştır (p>0,05). Gebelikle ilişkili ölümler; travma, şiddet, intihar ve intoksikasyon gibi çok boyutlu etkenlerle şekillenen biyopsikososyal ve adli bir halk sağlığı sorunudur. Antenatal izlem protokollerine yakın partner şiddeti taraması, ruh sağlığı değerlendirmesi ve madde kullanım sorgulamasının entegre edilmesi; ulusal maternal mortalite sürveyans sistemlerinin doğal olmayan ölüm nedenlerini de kapsayacak şekilde genişletilmesi ve adli otopsilerde multidisipliner bir yaklaşımın benimsenmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Adli Tıp, Gebe ölümü, Otopsi