Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Selim Mahmut GÜNAY
Danışman: Nevin Aysel Güzel
Özet:
İskelet kasının mekanik özellikleri ve viskoelastik yapısı yüklenme düzeyindeki değişikliklere göre farklılık gösterir. Bu çalışmasının amacı sağlıklı bireylerde farklı egzersiz programlarının kasın pasif mekanik özelliklerine etkilerini incelemek ve mekanik özelliklerdeki bu değişimlerin performansa etkisini araştırmaktır. Araştırmaya 40 sağlıklı kadın katılımcı dahil edildi. Katılımcılar tüm vücut vibrasyon (TVV) egzersiz (n=10), kuvvetlendirme egzersiz (n=10), aerobik egzersiz (n=10) ve kontrol (n=10) olmak üzere dört gruba ayrıldı. Çalışma grupları 4 hafta boyunca (haftada 3 gün) TVV, kuvvetlendirme ve aerobik egzersizlerle takip edildi. Kuadriseps, hamstring ve gastroknemius kaslarının pasif mekanik özellikleri ultrasonografi ile değerlendirildi. Kuvvet ve endurans değerleri izokinetik sistemle, denge Y denge testi ile sıçrama performansı yatay ve dikey sıçrama testleri ile değerlendirildi. Tüm ölçümler dominant alt ekstremite için çalışma öncesi ve 4 hafta sonunda gerçekleştirildi. Çalışma sonucunda TVV ve kuvvetlendirme egzersizleri kuadriseps ve hamstring kas sertliklerinde daha geniş etki büyüklüğü ile artış gösterdi (η2≥0,14). TVV egzersizleriyle VMO, BF, LGK ve MGK kaslarının pasif sertliğinde anlamlı artış kaydedildi (p<0,05). TVV (RF ve BF), kuvvetlendirme (VMO ve LGK) ve aerobik (VMO, SM ve LGK) egzersiz programları kas kalınlıklarında anlamlı gelişme sağladı (p<0,05). Egzersiz programlarıyla izokinetik değerlendirme, denge, yatay ve dikey sıçrama sonuçlarında anlamlı gelişmeler sağlandığı görüldü (p<0,05). Sonuç olarak farklı egzersiz programları kasın mekanik özelliklerinde farklı etkiler açığa çıkarmıştır. Kas sertliği ve kalınlığının avantaj veya dezavantaj oluşturma durumuna göre uygun egzersiz seçimi performansın artırılmasına ve aktiviteye uygun kas yapısının oluşturulmasına katkı sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler : Vibrasyon, kuvvetlendirme, egzersiz, sertlik, kalınlık, elastografi