Acı Çektirmenin Kutsallığı: Çarmıhtan Ebu Garip'E Batı Resminde İşkence


Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Murat Aksoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şiddetin en özel(!) şekli olan işkence bir iktidar aracı olarak tarihin her döneminde kullanılmıştır. İktidarlar tarih boyunca uyguladıkları bu işkenceleri bir kutsalla ilişkilendirerek meşrulaştırmışlardır. Dinin belirleyici bir yönetim gücü olduğu dönemlerde bu işkenceler dini kutsallara atıf yapılarak, seküler anlayışların yönetim gücünü devralmasıyla da seküler kutsallara atıf yapılarak meşrulaştırılmıştır. Batı resim tarihinin en önemli işkence sahneleri ilk olarak çarmıha gerilme resimleriyle başlamıştır. Bu resimlerde İsa, Roma döneminin bir işkence yöntemi olan çarmıha germe yoluyla cezalandırılırken resmedilmiştir. Bu resimlerin hemen hemen hepsinde çarmıha gerilmiş İsa'nın yanında işkence eylemini gerçekleştiren iktidar sahiplerini de görürüz. Hıristiyanlığın toplumsal ve siyasal olarak güçlenmesiyle birlikte Hıristiyanlar işkence edilen konumundan işkence eden konumuna yükselmiştir. Batı resmi, iktidar gücünü elde etmiş kilisenin özellikle engizisyon mahkemeleri aracılığıyla başta heretiklere uyguladığı işkenceleri, modern dönemlerde ise dini kutsalların yerini alan seküler kutsallar adına yapılan işkenceleri betimleyen resimlerle doludur. Bu durumun en son ve en güçlü örneği Amerika Birleşik Devletleri'nin Guantanamo ve Ebu Garip'te yaptığı işkenceler ve yaşayan en ünlü sanatçılardan olan Fernando Botero'nun bir seri halinde bu işkenceleri resmetmesidir. Bütün bu resimlerin ortak noktası ise döneminin kutsalları adına işkence yapan iktidar sahiplerinin veya onların temsilcilerinin de işkence görenlerle birlikte gösteriliyor olmasıdır. Bu çalışma iktidar, kutsal ve işkence arasındaki ilişkiyi batı resmindeki önemli örneklerden yola çıkarak ortaya koymaya çalışmaktadır.