İnflamatuvar bağırsak hastalığı tanısı ile takip edilen pediatrik hastalarda, eklem bulgularının hastalık aktivasyonu ile korelasyonunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE YAHŞİ
Danışman: ÖDÜL EĞRİTAŞ GÜRKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı (İBH) tanılı çocuk hastalarda kas-iskelet sistemi tutulumunun sıklığını değerlendirmeyi ve bu bulguların hastalık aktivite indeksleriyle olan ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya 64 hasta dahil edilmiş olup, 37'sine Crohn hastalığı (CH), 27'sine ise Ülseratif Kolit (ÜK) tanısı konulmuştur. Tüm hastalar klinik takip sürecinde kas-iskelet sistemi semptomları açısından değerlendirilmiş; artralji, fizik muayene bulguları ve ultrasonografi (USG) ile entezit varlığı kaydedilmiştir. Elde edilen bulgular, PCDAI (Pediatric Crohn's Disease Activity Index), PUCAI (Pediatric Ulcerative Colitis Activity Index), SES-CD (Simple Endoscopic Score for Crohn's Disease), Mayo skoru ve Mayo endoskopik subskorları ile karşılaştırılmıştır. CH tanılı hastalarda PCDAI'ye göre entezit bulgusu fizik muayene ile en çok remisyon (%20) ve hafif aktivite grubunda (%25) saptanırken, orta-ağır aktivite grubunda entezit fizik muayene ile izlenmemiştir. USG ile entezit remisyon grubunda %20, orta-ağır aktivite grubunda ise %42,9 oranında tespit edilmiştir. SES-CD skorlamasında ise USG ile entezit en fazla ağır aktivite grubunda (%44,4) gözlenmiştir. Fizik muayene bulguları ve USG ile entezit saptanması, PCDAI ve SES-CD skorları ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki göstermemiştir (p>0,05). ÜK tanılı hastalarda PUCAI, Mayo skoru ve Mayo subskoru gruplarına göre yapılan değerlendirmelerde artralji ve entezit varlığı, aktivite skorları ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki göstermemiştir. Bununla birlikte, PUCAI'ye göre ağır aktivite grubunda artralji oranı %30 olarak belirlenmiştir. USG, fizik muayene ile tespit edilemeyen subklinik entezit bulgularını saptamada daha duyarlı bulunmuştur. Bu veriler, İBH tanılı çocuklarda kas-iskelet sistemi tutulumunun sık görülebileceğini ancak hastalık aktivite indeksleri ile her zaman doğrudan ilişki göstermeyebileceğini ortaya koymaktadır. USG gibi görüntüleme yöntemleri, özellikle subklinik olgularda entezopatik tutulumun tespit edilmesinde önemli bir rol oynayabilir. Bu nedenle, İBH tanılı çocuk hastalarda eklem bulgularının değerlendirilmesinde multidisipliner yaklaşım ve USG'nin kullanımı önerilmektedir.