100 Metre sürat koşusunun kinematiği ve sprint performansını etkileyen faktörler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİLİZ TÜRKER MAY
Danışman: İBRAHİM YILDIRAN
Özet:45 ÖZET Bu çalışmanın amacı; 100 metre sürat koşusu içerisinde 20, 40, 60 ve 80. metrelerdeki birer fitlenin kinematikleri ve sprint performansım etkileyen sıçrama ve kuvvet değerleri ile ilişkilerinin incelenmesidir. Bu çalışmaya, sprint koşan gönüllü 14 bayan (yaş ortalaması = 19.15 ± 3.18 yıl, boy ortalaması = 162.33 ± 3.09 cm., vücut ağırlığı = 54.50 ± 3.44 kg., vücut yağ yüzdesi = % 8.42 ± 3.01, 100m derecesi = 13.31±.60sn., antrenman yılı = 5.64 ± 2.34) sporcu katılmıştır. Çalışmaya katılan sporcularda; antropometrik, Wingate ve Bosco ölçümleri, saha ölçümleri (durarak uzun, durarak üç adım, durarak beş adım, durarak on adım atlama), kuvvet ile ilgili ölçümler (Bene Press, Yarım Squat) yapılmıştır. Kinematik analiz için, ilk kamera 4. kulvarın 20±7 metresim, ikinci kamera 40±7 metresini, üçüncü kamera 60±7 metresi ve dördüncü kamera 80±7 metresini görebilecek şekilde yerleştirilmiştir. Ayrıca, beşinci bir kamera ile deneklerin 100 metre koşusu içerisindeki adım sayılarım tespit etmek için, 100 metreyi tam görebilecek şekilde hareketli olarak kayıt yapılmıştır. Görüntülerin analizi sporcularda 18 antropometrik nokta işaretlenerek yapılmıştır. Bu noktalara daha önce koordinattan verilmiş kalibrasyon kafesinin 6 noktası ilave edilmiştir. Bütün bunların matematiksel bir modele dönüşmesi için direkt doğrusal transformasyon metodu uygulanmıştır. Veriler SPSS istatistik programında değerlendirilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson Korelasyon katsayısı tekniği kullanılarak, 100 m. performansının46 belirleyicilerini ayırt etmek için de Step-Wise çoklu regresyon analizi yöntemi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir (p<0.05). Bu çalışmanın sonucunda, 80. metredeki Vücut Ağırlık Merkezi Hızı (VAMH), derecenin en iyi belirleyicisi olarak bulunmuştur (r = -.86; p<0.05). Aynı zamanda 80. metredeki VAMH ile durarak on adım allama arasındaki yüksek ilişki bulunmuştur, (r = -.75; p<0.05). Durarak on adım atlama ile derece arasında negatif yönde kuvvetli bir ilişki ortaya çıkmıştır (r = -.78; p<0.05). Regresyon analizi sonucunda derece ile on adım arasında regresyon formülü bulunmuştur. Derece = 22.795469 - 0.390397 x (Durarak On Adım Atlama Derecesi) 20. metredeki VAMH' m etkileyen en önemli faktör durarak beş adım olarak bulunmuştur (r =.74; p<0.05). 40 metredeki VAMH' m en fazla durarak on adım atlama performansı belirlemektedir (r =.68; p<0.05). 60. metredeki VAMH'nı en önemli belirleyicisinin durarak on adım olduğu bulunmuştur (r =.76; p<0.05). 40. metredeki adım uzunluğunda en fazla durarak uzun atlama performansı rol oynamaktadır (r =.62; p<0.05). Squat Sıçrama ile derece arasında bir ilişki çıkmasına rağmen (r = -.74; p<0.05), Aktif Sıçrama (AS) ile derece arasında biraz daha kuvvetli bir ilişki bulunmuştur (r =-.79; p<0.05). Regresyon analizi yapıldığında da AS ile derece arasında regresyon formülü çıkmıştır. Derece = 17. 168208 - 0. 1 10204 x AS