Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ömer KÜÇÜKMEHMETOĞLU
Danışman: FERHAT TAMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Musa Carullah Bigiyef tarafından Şirazlı Hâfız'ın şiirlerinin şerh edildiği Dîvân-ı Hâfız'ın kelime hazinesini tespit ettik. Bu kelime varlığından hareketle Kazan edebî Türkçesinin Osmanlı Türkçesi'ne yakınlığını ortaya koymaya çalıştık. Şirazlı Hâfız'ın dîvânından seçme beyitlerin şerhinin yapıldığı bu eserin kelime varlığı 2902'dir. Üçüncü bölümün birinci maddesinde verdiğimiz 2547 kelime Osmanlı Türkçesiyle ses ve anlam bakımından ortaktır. Osmanlı Türkçesi'yle ses ve anlam bakımından ortak olan kelimelerin eserin Türkçe kelime hazinesine oranına baktığımıza %90,44 rakamına ulaşılmaktadır. Osmanlı Türkçesi'yle anlam bakımından ortak olup ses değişimine uğrayan kelimelerin sayısı 123'tür. Bu değişiklikler Tatar ve Osmanlı fonolojisinin özelliklerinden kaynaklanmaktadır. Bu kelime kadrosunun metnin kelime hazinesi içerisinde oranı %5.1'dir. Osmanlı Türkçesi'yle ses ve anlam bakımından farklı olan kelimeler, Osmanlı Türkçesi'yle hiçbir şekilde ortak değildir, Tatarcadır. Kazan şivesinin ağız özelliklerinin örnekleri olan bu kelimelerin sayısı 121'dir. Bu kelime kadrosunun metnin kelime hazinesi içerisinde oranı %4.99'dur. Yaptığımız çalışmada, Kazan'da basılmış bir eserin İstanbul'da çok rahat bir şekilde okunduğunu ve anlaşıldığını ortaya konmuştur.