Tarihsel süreçte resim sanatı bağlamında çürümenin ele alınışı ve görsel yorumlar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nurten Nasır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarihsel Süreçte Resim Sanatı Bağlamında Çürümenin Ele Alınışı Ve Görsel Yorumlar adlı tezin amacı, çürümenin sanatsal bir dile ya da kavrama dönüşmesinin incelenmesi ve çürüme sürecinin yorumlanmasıdır. Bu amaç doğrultusunda sanat tarihinde çürümenin sanata yansımaları araştırılmıştır. Çürüme, akımlara, sanatçılara ve yapıtlara bakılarak incelenmiştir. Sanatta çürümenin, gerçeklik olgusu bağlamında hangi biçimsel ifadelerle ilerlediği gösterilmiştir. Araştırma çürüme kavramıyla birlikte bu kavramın yan anlamı olan ölümü (yok oluşun) de kapsamaktadır. Doğada gerçekleşen çürüme sürecinin öneminden dolayı süreç, hem kuramsal olarak incelenmiş hem de uygulamalarda deneyimleyerek sonuçları değerlendirilmiştir. Birinci bölümde çürüme kavramı tanımlanarak ayrıca çürüme çeşitlemeleri, fiziksel, kimyasal ve biyolojik değişimleriyle birlikte açıklanmıştır. Nesneler ve canlılar üzerinde, çürümenin etkileri incelenmiş ve süreçleri görsel olarak verilmiştir. Çürümenin canlı ve cansız varlıkların özelliklerine göre biçim değiştirme durumundan yola çıkılarak, çürümenin ilk halinden son haline kadar süreci gözlemlenmiş, çürümenin bazı aşamalarıyla yok oluş aşaması uygulamalara aktarılmıştır. Sanat tarihinde, 16. ve 17. yüzyılda hayatın kısalığını ve kırılganlığını ölü doğa resimleriyle gösteren çalışmalarda ölüm ve çürüme kavramı üzerine yorumlar görülmektedir. Örneğin, Rönesans döneminde yaşayan Hans Holbein'nin Mezardaki İsa adlı eserinde, ölüm tüm gerçekliğiyle gözler önündedir. 20. yüzyıl sanatında da yeni olanakların gelişmesiyle deneysel çalışmalar yapılmış, aynı zamanda çalışmalarda çürüme değişimleri hakkında da bilgi paylaşılmıştır. Modern sanat akımları, güzel olanın yanında iğrenç ve çirkin olan ile ölüm, çürüme gibi konuları da gündeme getirmiştir. Ölüm ve çürüme konulu çalışmalar, Dışavurumculuk, Sürrealizm, Kübizm, Dada, Pop Sanat ve Fluxus'ta görülmektedir. Özellikle 20. yüzyılın en etkili akımlarından olan Fluxus, 1960'lardan sonra gelişen kavramsal eğilimle birlikte, çürüme ve süreç kavramları sanata konu olmuştur. Örneğin, Joseph Beuys'un gerçekleştirmiş olduğu performanslarında çürüme süreçsel olarak işlerlik kazanmaya başlamıştır. Araştırmacının uygulamalarında değişen doğa, ölümle sonuçlanan çürüme, uygulamaların düşünsel temelini oluşturmuştur. Video, fotoğraf, enstalasyon ve tuval resmi uygulamalarında çürüme sürecini yansıtan çalışmalar üretilmiştir. Çürüme sonucu ortaya çıkan yeşilimsi renk, böcekler ve bozulmalarla birlikte kullanılmıştır.