PISA 2018 finansal okuryazarlık testinin Mantel Haenszel, Lojistik Regresyon ve Rasch Ağacı Yöntemlerine göre DMF'nin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM KAYA
Danışman: İsmail Karakaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, PISA 2018 finansal okuryazarlık alt testindeki maddelerin ülke ve cinsiyet değişkenine göre Değişen Madde Fonksiyonu (DMF) gösterip göstermediğini incelemektir. Çalışmanın örneklemini Amerika Birleşik Devletleri, Endonezya ve Bulgaristan'daki öğrenciler oluşturmaktadır. Çalışmanın veri setini finansal okuryazarlık alt testi için 6319 katılımcının verdiği cevaplar oluşturmaktadır. DMF analizleri öncesinde verilere kayıp veri analizi yapılmış ve verilere yönelik betimsel istatistikler hesaplanmıştır. Bu çalışmada DMF analiz yöntemlerinden Mantel-Haenszel (MH) , Lojistik Regresyon (LR) ve Rasch Ağacı Yöntemi (RAY) kullanılmıştır. Veri setinden kısmı puanlanan maddeler çıkarılmış ve DMF analizleri 1-0 olarak kodlanabilen 52 madde ile gerçekleştirilmiştir. MH ve LR yöntemleri ile DMF analizi yapılırken ülke değişkenleri Amerika Birleşik Devletleri-Endonezya, Amerika Birleşik Devletleri-Bulgaristan ve Endonezya-Bulgaristan olarak ikişerli gruplarla analiz edilmiştir. RAY ile analiz yapılırken herhangi bir gruplandırma yapılmamıştır. Yapılan analizler sonucunda Amerika Birleşik Devletleri-Endonezya grubunda MH ile 16, LR ile 0 maddede; Amerika Birleşik Devletleri-Bulgaristan grubunda MH ile 21, LR ile 0 maddede; Endonezya-Bulgaristan grubunda MH ile 24, LR ile 1 maddede; cinsiyete göre MH ile 2 maddede, LR ile 0 maddede DMF tespit edilmiştir. RAY kullanılarak yapılan analizde 37 maddede DMF tespit edilmiştir. Bu maddelerden 6'sı Endonezya'daki kız öğrenciler lehine, 6'sı Endonezya'daki erkek öğrenciler lehine, 6'sı Bulgaristan'daki kız öğrenciler lehine, 9'u Bulgaristan'daki erkek öğrenciler lehine, 7'si Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kız öğrenciler lehine ve 3'ü Amerika Birleşik Devletleri'ndeki erkek öğrenciler lehine DMF göstermiştir. MH, LR ve RAY ile yapılan analizler birbiriyle karşılaştırıldığında LR yöntemiyle DMF olduğu tespit edilen 1 madde (18) MH ve RAY ile yapılan analiz sonuçlarıyla tutarlılık göstermektedir. RAY ve MH yöntemlerinin analizleri karşılaştırıldığında 7 madde (4,8,9,12,44,37,50) Amerika Birleşik Devletleri lehine tutarlı sonuçlar göstermiş, 9 madde (2,6,22,24,27,32,35,47,52) Endonezya lehine tutarlı sonuçlar göstermiş ve 13 madde (1,3,7,10,11,18,20,21,29,30,33,34,48) Bulgaristan lehine tutarlı sonuçlar göstermiştir.