Ebeveynleri boşanmış ve boşanmamış aileye sahip ergenlerin algıladıkları anne-baba kabulü, psikolojik uyumu ve affetme eğilimi arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE ALTIN
Danışman: Behire Elif Kuyumcu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı ebeveynleri boşanmış ve ebeveynleri evli ergenlerin algıladıkları anne-baba kabulü, bu ergenlerin psikolojik uyumları ve affetmeleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca bu araştırmada algılanan anne-baba kabulü ile affetme arasındaki ilişkide psikolojik uyumun rolü de incelenmiştir. Bunlara ek olarak, bazı demografik değişkenlere göre algılanan anne-baba kabulünün, psikolojik uyumun ve affetmenin farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Araştırma grubu anne-babası boşanmış ve hayatta olan 200 öğrenci ile anne-babası evli ve hayatta olan 300 öğrenci olmak üzere toplam 500 ortaokul ve lise öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada verileri toplamak için Çocuk/Ergen Ebeveyn Kabul Red Ölçeği-Kısa Form (EKRÖ), Kişilik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ), Ergenlerde Affetme Ölçeği (EAÖ) ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve aracılık testleri kullanılmıştır. Evli aileden gelen ergenlerin algıladıkları baba kabulü arttıkça affetme düzeyleri ve algılanan anne kabulünün de arttığını göstermiştir. Boşanmış aileden gelen ergenlerin ise affetme düzeyleri arttıkça, algıladıkları anne kabulleri ve psikolojik uyumlarında artış görülmüştür. Tüm öğrencilerde ise algılanan baba kabulü ile affetme ve algılanan anne kabulü arasında pozitif ilişki vardır. Ergenlerin affetme düzeyleri ve anne kabul düzeyleri, anne babalarının medeni durumlarına göre farklılaşmıştır. Ergenlerin affetme düzeyleri ebeveynlerin evli ya da boşanmış olma durumuna ve anne babası boşanmış ergenlerin anne ve babalarının eğitim durumuna göre farklılık göstermiştir. Algılanan baba kabulüyse tüm katılımcıların okul türüne, anne babası boşanmış ergenlerin cinsiyetlerine, anne babası evli ergenlerin yaşlarına göre farklılık göstermiştir. Algılanan anne kabulü ise tüm katılımcılarda, anne babanın evli veya boşanmış olmasına, okul türüne; anne babası boşanmış ergenlerde cinsiyete, anne babası evli ergenlerde yaşa göre farklılaşmaktadır. Psikolojik uyum ise anne babası evli ergenlerde cinsiyet, yaşa; anne babası boşanmış ergenlerde kardeş sayısına, anne eğitim durumuna; tüm katılımcılarda ise okul türüne göre değişmiştir. Anne babası boşanmış ergenlerde, baba kabulü, affetme üzerinde doğrudan ve dolaylı etkiye sahiptir. Anne babası boşanmamış ergenlerde ise anne kabulü affetme üzerinde doğrudan ve dolaylı etkiye sahiptir. Anne babası boşanmış ve boşanmamış ergenlerde, psikolojik uyum; ebeveyn kabulü ve affetme arasındaki ilişkiye aracılık etmektedir. Anne babası boşanmış ortaokul öğrencilerinin affetme düzeyleri, annelerinin babaları hakkındaki düşüncelerin; algıladıkları baba kabulü, boşanmanın üzerinden geçen zamana; algıladıkları anne kabulü, velayete sahip olmayan ebeveynle görüşme sıklığına; psikolojik uyumları ise annelerinin babaları hakkındaki düşüncelerine, babalarının anneleri hakkındaki düşüncelerini yansıtma sıklığına göre farklılaşmaktadır. Anne babası boşanmış lise öğrencilerinin algıladıkları baba kabulleri, velayete sahip ebeveyne, annelerinin, babaları hakkındaki düşüncelerini yansıtma sıklığına; algıladıkları anne kabulleri ise velayete sahip ebeveyne göre farklılık göstermiştir. Sonuçlar ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır.