Gecekondu kentsel dönüşüm alanlarında bir değerlendirme modeli önerisi: Ankara Aktaş, Demetevler, Gültepe ve Pamuklar yerleşimleri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÖMER FARUK MUTLU

Danışman: PINAR DİNÇ KALAYCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de 1950'lerden başlayan plansız yerleşme ve sağlıksız yapılaşma günümüze kadar hızla artmıştır. Bu nedenle, başta büyükşehirler olmak üzere plansız yerleşmeler ve sağlıksız yapılaşmalar şehirlerin çeperlerinde oluşmaya başlamış, gecekondulaşmada ciddi düzeyde artış meydana gelmiştir. Şehirlerimizde mimarlık mühendislik hizmeti almamış sağlıksız yapılaşmaların dönüşümü için son olarak yapılan düzenleme 31/05/2012 tarihinde yasalaşan 6306 sayılı "Afet Alanları Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun"dur. Bu kanun uyarınca yaklaşık 6,7 milyon konutun dönüştürülmesi planlanmaktadır. Araştırma ile daha önce dönüştürülmüş bulunan alanlara ilişkin bir değerlendirme yapılarak bundan sonra yapılacak çalışmalar için tasarıma yönelik referans sonuçlar ortaya konulması hedeflenmiştir. Bu kapsamda TOKİ tarafından Aktaş, Demetevler, Gültepe ve Pamuklar yerleşimlerinde gerçekleştirilmiş gecekondu dönüşümleri araştırmaya konu edilmektedir. Bahsedilen yerleşimlerin değerlendirilmesinde ön değerlendirme ve kullanıcı memnuniyeti ölçümü aşamalarından oluşan iki aşamalı bir model geliştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda yerleşimlerin performans değerleri belirlenmiş, yerleşimlerin performans değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunup bulunmadığı saptanmış, kullanıcı memnuniyeti üzerinde anlamlı etkisi olan özellikler tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda ortaya çıkan sonuçlar çerçevesinde bundan sonra gerçekleştirilecek uygulamalarda daha başarılı sonuçlar alınması için öneriler getirilmiştir. Araştırma sonuçlarının gelecekte yapılacak uygulamalar bakımından faydalı olması ümit edilmektedir.