Akran destekli cümle birleştirme yöntemiyle ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin yazma becerilerinin geliştirilmesi: Bir eylem araştırması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMET ÇOLDUR

Danışman: MUSTAFA YILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, akran destekli cümle birleştirme yönteminin ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin yazma becerilerinin gelişimine nasıl katkı sağladığını ortaya koymaktır. Araştırma eylem araştırması deseninde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu 2023-2024 eğitim-öğretim yılında birleştirilmiş sınıflı bir ilkokulda öğrenim gören dört üçüncü sınıf ve iki dördüncü sınıf öğrencisi olmak üzere toplam altı öğrenciden oluşmaktadır. Dördüncü sınıfa devam eden iki öğrenci, üçüncü sınıf öğrencilerine akran desteği sağlamak amacıyla çalışmaya dahil edilmiştir. Uygulama süreci toplamda 12 hafta sürmüş ve haftada iki ders saati olacak şekilde akran desteğiyle cümle birleştirme etkinlikleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama sürecinde uygulama öncesinde ve uygulama sonrasında Cümle Kurma Becerisi Testi (CKBT), Cümle Birleştirme Becerisi Testi (CBBT), Paragraf Yazma Becerisi Testi ve Metin (Hikâye) Yazma Becerisi Testi kullanılmıştır. CKBT ve CBBT araştırmacı tarafından geliştirilen cümle kalitesi değerlendirme rubriği ile paragraf yazma becerisi testi araştırmacı tarafından geliştirilen paragraf yazma becerisi değerlendirme rubriği ile ve metin (hikâye) yazma becerisi testi 6 + 1 analitik yazma değerlendirme rubriği ile değerlendirilmiştir. Ayrıca öğrencilerin yazma tutumları, yazma tutumu ölçeği ile ölçülmüştür. Veriler içerik analizi yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, akran destekli cümle birleştirme yönteminin öğrencilerin yazma becerilerini geliştirdiğini ortaya koymuştur. Öğrencilerin cümlede anlam, söz dizimi, el yazısı ve yazım kuralları ve noktalama işaretleri gibi yazma becerilerinde anlamlı bir artış gözlemlenmiştir. Ayrıca yazma sürecine yönelik tutumlarının olumlu yönde değiştiği belirlenmiştir. Ayrıca yazılarda yanlış yazılan kelime oranlarının düştüğü, kullanılan bağlaç sayılarının arttığı ve öğrencilerin yazılı ürünlerinde kullandığı kelime sayılarında belirli artışlar olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular, yazma becerilerini geliştirmeye yönelik etkili bir yöntem olarak akran desteğiyle cümle birleştirmenin kullanılabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak öğretmenlere sınıf içindeki yazma etkinliklerinde bu yöntemin kullanılması önerilmektedir.