Türk müziği saz eserlerinin piyano öğretiminde kullanımına yönelik bir model önerisi ve uzman görüşleri çerçevesinde değerlendirilmesi(Peşrev örneği)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLLÜ SÜLEYMAN TÜRK
Danışman: Aytekin Albuz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu araştırmada, Türk müziği peşrevlerinin piyano çalışmalarına uyarlanmasına yönelik örnek bir yöntem geliştirilmiş ve bu yöntem aracılığıyla Türk müziği temelli piyano repertuvarına katkı sağlanması amaçlanmıştır. Araştırmada veriler iki kaynaktan elde edilmiştir. Birinci veri kaynağını, peşrevlerin piyano öğretiminde kullanılmasına ilişkin görüşlerine başvurulan dört (4) öğretim elemanı oluştururken; ikinci veri kaynağını, Refik Fersan’a ait Hicaz Peşrev solo eserinin araştırmacı tarafından gerçekleştirilen piyano uyarlaması oluşturmaktadır. Araştırmanın ilk aşamasında, peşrevlerin piyano öğretiminde kullanımına yönelik öğretim elemanlarıyla görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bu aşamada elde edilen uzman görüşleri doğrultusunda çalışma kapsamında ele alınacak solo eser belirlenmiştir. Ardından seçilen eser, MuseScore 3 nota yazım programı kullanılarak geliştirilen çalışma yöntemi çerçevesinde piyanoya uyarlanmıştır. Uyarlama sürecinde eserin form ve armonik yapısı, içerik analizi yöntemiyle ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Araştırmanın son aşamasında, gerçekleştirilen piyano uyarlamasının değerlendirilmesi amacıyla Likert tipi anket aracı kullanılarak uzmanların görüşleri yeniden alınmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, yapılan uyarlamada eserin form yapısına bağlı kalındığı, armonik yapıların ve teknik özelliklerin korunduğu, kullanılan vi parmak numaraları ve müzikal ifadelerin uygun olduğu ve uyarlamanın piyanistik açıdan elverişli olduğu yönünde sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda, peşrevlerin piyano öğretiminde kullanılmasının bireyin müzikal gelişimine katkı sağladığı ve bu eserlerin piyano eğitimi repertuvarında yer almasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır.