Türk resim sanatında (1980-2023) görsel intihal kavramı ve akademisyenlerin intihale yönelik görüşleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MİHRİBAN RUKİYE YILMAZ
Danışman: HÜSEYİN ELMAS
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yeniden üretim türlerinden kendine mal etme, esinlenme, alaycı dönüştürüm, yansılama, parodi gibi kavramlarla görsel intihal kavramı ayrıca ele alınmıştır. Bu kavramların karıştırılması ve tartışılması nedeniyle ilgili konularda literatür araştırması yapılarak tanımlanmaya çalışılmıştır. Bu tez kapsamında modern Türk resim sanatında internete yansıyan; İntihal tartışma örnekleri ve resim yarışmalarında intihal nedeniyle ödül iptali yapılan tartışmalı eserler örnekleriyle ele alınmıştır. Ayrıca hukuki bakımdan intihal eser, başlığında 5846 sayılı FSEK'na kısaca değinilmiştir. Araştırmanın genel çerçevesi Türkiye'de lisans düzeyinde sanat eğitimi veren 18 farklı üniversiteden 23 akademisyenin intihal konusundaki görüşlerinden oluşmaktadır. Bu görüşmelerde intihal hakkında ki 7 soruya verdikleri cevaba göre uzman rehberliğinde içerik analizleri yapılarak bulgulara ulaşılmıştır. Bulgulara göre katılımcıların yarısı eserlerden etkilenmenin esinlenme boyutunda olabilirliğine olumlu yaklaşırken büyük bir kısmı da intihalin olmaması gerektiği yönünde görüş belirtmişlerdir. Günümüz çağdaş Türk resminde intihal tartışması yaratan mevcut örneklere ilişkin görüşlerinin gerekli oranın altında olduğu ve yeterli örnek göstermedikleri görülmüştür. İntihalin nedenleri sorusunda katılımcıların yarısının intihal ile ilgili eğitimi yeterli bulmazken, intihal bilgilendirme eksikliği ve konu ile ilgili eğitimin gerekliliğine değinmişlerdir. Eğitimde kopya yöntemi ile ilgili görüşlerde eğitim sürecinde kopyayı desteklemişlerdir. İntihali önlemeye yönelik görüşlerde intihal ve özgünlük konusunda eğitimi gerekli bulan katılımcıların yarısına yakın bir kısmı öneri olarak, kanunların uygulanması gerekliliğini belirtmişlerdir. Görüşme verileri bulgular ve sonuç kısmında detaylandırılmıştır.