Crataegus türlerinin fitoterapideki önemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA ÖZDEVECİ
Danışman: İLKAY ERDOĞAN ORHAN
Özet:Anadolu'da "alıç" ismiyle bilinen Crataegus türlerinin kardiyovasküler sistem üzerindeki pozitif etkileri nedeniyle, son yıllarda fitoterapide oldukça popüler bir bitkisel ilaç haline gelmiştir. Crataegus cinsi, Türkiye florasında 21 tür ile temsil edilmekte olup, bu türler üzerinde şu ana kadar herhangi bir analitik çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmada, Türkiye'nin değişik yerlerinden toplanan 4 adet Crataegus türü olan C. aronia var. aronia, C. monogyna, C. monogyna ssp. monogyna ve C. pseudoheterophylla yaprak ve meyvelerinden hareketle hazırlanan % 70 metanollü ekstrelerde, viteksin~2"-0-ramnozit ve hiperozit adlı iki ana flavonoitin HPLC ile miktar tayinleri yapılmış, ayrıca spektrofotometrik yöntemle total prosiyanidin miktarları hesaplanmıştır. Bunun yanısıra, ticari olarak satılan ve Crataegus ekstresi taşıdığı bildirilen 6 adet preparatta da viteksin-2"-0- ramnozit ve hiperozit miktar tayinleri gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak; bu şartlar altında, Türkiye'de yetişen C. monogyna (CMB, % 2,50) ve C. monogyna ssp. monogyna (CMM, % 2,86) yaprak ekstrelerinin total flavon miktarı açısından Avrupa Farmakopesi ve ESCOP'ta verilen kriterlere uyduğu bulunmuştur. Diğer taraftan, yukarıda verilen 4 türe ait yaprak ve meyve örneklerinden hazırlanan etanollü ekstrelerin de antibakteriyel, antifungal, antiviral aktiviteleri ile sitotoksisiteleri belirlenmiştir. Elde edilen verilere göre; ekstrelerin Candida albicans ile Herpes simplex virüsüne karşı oldukça aktif oldukları saptanmıştır.