Öğretmenlerin beceri temelli öğretime ilişkin yeterlik algıları ve beceri öğretimine ilişkin görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE KAYADİBİ
Danışman: Serap Tüfekçi Aslım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eğitim sistemlerinde son yıllarda yaşanan dönüşüm, öğrencilerin yalnızca bilgiyle donatılmasını değil; aynı zamanda bu bilgiyi kullanabilme, problem çözme, iletişim kurma ve eleştirel düşünme gibi üst düzey beceriler geliştirmesini hedeflemektedir. Bu bağlamda beceri temelli eğitim anlayışı, çağdaş öğretim yaklaşımlarının merkezinde yer almakta ve öğretmenlerin pedagojik yeterliklerini yeniden tanımlamaktadır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin beceri temelli öğretim felsefesi üzerine inşa edilmesi, öğretmenlerin bu yeni yaklaşımı ne ölçüde benimsediğini ve uygulamada ne tür zorluklarla karşılaştığını ortaya koymayı önemli kılmıştır. Bu doğrultuda yürütülen çalışma, Gaziantep ilinde görev yapan öğretmenlerin beceri temelli eğitime yönelik yeterliklerini ve görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, karma yöntem deseninde tasarlanmıştır. Nicel veriler, öğretmen yeterlik ölçeği ile birlikte, araştırmacı tarafından geliştirilen ek anket soruları aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın evrenini Gaziantep ilindeki ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenler oluşturmakta; örneklemini ise ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen 218 öğretmen oluşturmaktadır. Nicel veriler SPSS programında betimsel istatistikler ve faktör analizi kullanılarak çözümlenmiş; ölçeğin geçerlik ve güvenirlik değerleri Cronbach Alpha katsayısı ile test edilmiştir. Nitel veriler, 20 öğretmenle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış ve MAXQDA 2024 nitel veri analiz programı kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin analizi sürecinde betimsel analiz yaklaşımı benimsenmiş, elde edilen ifadeler temalar ve alt temalar halinde kodlanmıştır. Kodlama sürecinde araştırmacılar arası güvenirlik katsayısı hesaplanmış ve temalar arasındaki tutarlılık sağlanmıştır. Bulgular, öğretmenlerin genel olarak beceri temelli öğretim yeterliklerinin yüksek düzeyde olduğunu; özellikle iletişim, iş birliği ve öğrenci etkileşimi konularında kendilerini yeterli gördüklerini ortaya koymuştur. Bununla birlikte, üst düzey düşünme becerilerinin kazandırılması, ölçme değerlendirme süreçlerinin uygulanması, zaman yönetimi ve çevresel faktörlerle (ders yoğunluğu, materyal desteği, okul koşulları vb.) ilgili alanlarda gelişime ihtiyaç duyulduğu belirlenmiştir. Öğretmenler ayrıca beceri temelli yaklaşımın etkili biçimde uygulanabilmesi için program sadeleştirilmesi, materyal çeşitliliği, öğretmen iş birliğinin artırılması ve okul yönetimi desteğinin güçlendirilmesi yönünde önerilerde bulunmuştur. Sonuç olarak çalışma, öğretmenlerin beceri temelli eğitime ilişkin tutumlarının genel olarak olumlu olduğunu; ancak uygulamada yapısal, zamansal ve araçsal düzenlemelere gereksinim duyulduğunu göstermektedir. Araştırma, beceri temelli eğitimin sürdürülebilirliği açısından öğretmen yeterliklerinin geliştirilmesi ve eğitim politikalarının yeniden yapılandırılmasına yönelik önemli katkılar sunmaktadır.