Salnamelere göre XlX. yüzyılın son çeyreğinde Edirne vilayeti
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESLİHAN HALİCİOĞLU
Danışman: NECDET HAYTA
Özet:151 ÖZET Bu araştırmada 1883 ve 1900 yıllan arasında Edirne Vilayeti'nîn idari, askeri, ekonomik ve sosyal yapısı incelenmiştir. Ayrıca nüfus ve eğitim yapısı hakkında da bilgiler yer almaktadır. Anadolu'daki en eski yerleşim alanlarından biri olan şehrin önemi büyük ölçüde içinde bulunduğu coğrafi konumdan kaynaklanmaktadır. Bu nedenle her devirde göçlere ve istilalara sahne olmuştur. 1361 'de Osmanlı topraklarına katılan Edime daha sonra başkent olması ile de uzun yıllar önemini muhafaza etmiştir. Edirne'nin fethi Balkanlar ve Avrupa tarihi için bir dönüm noktası olduğu gibi İstanbul'un fethinide kolaylaştırmıştır. Edirne 15. Yüzyıldan itibaren büyük bir gelişme göstermiş 17. Yüzydda ise en geniş sınırlarına ulaşmıştır. 18. Yüzyılda meydana gelen iki büyük afet şehirde büyük hasara yol açmış, 19. Yüzyılın başlarında ise IH. Selim'in ıslahatlarına karşı bazı ayaklanmalar görülsede şehri bu yüzyılda en fazla zarara uğratan olay 19. Yüzyılın ikinci yarısında meydana gelen ikinci Rus istilası olmuştur. 19. yüzyılın son çeyreğinde, Osmanlı Devleti'nin önde gelen vilayetlerinden biri olan Edirne'nin idari yapışım incelediğimizde ülkenin içinde bulunduğu idari durum hakkında da bilgi sahibi olmaktayız. Aynı dönem içerisinde yer alan vilayet salnamelerinin diğer bölümlerini incelediğimizde ise şehrin nüfusu, eğitim durumu, sosyal ve ekonomik yapısı ile bunların yıllar arsındaki farklılıklarıda ortaya çıkmaktadır. Şehrin nüfusu işgaller sonucunda azalma göstersede yeniden toparlanabilmiştir. Eğitim alanında yapılan yeniliklerin en önemlileri ise birçok dalda açılan okullardır. Değişik kültürlere sahip olan insanların birlikte yaşaması sonucu toplumsal hayatta renkli günlere sahne olan Edirne'de en önemli geçim kaynağını ise taran oluşturmaktadır. Ticari hayatta ise el sanatları önemli bir yere sahiptir. Edirne 19. Yüzyılda Osmanlı Devleti'nin de içinde bulunduğu zor şartların yanısıra yaşadığı olaylarla sonucu kötü günler geçirsede yeniden toparlanmış ve Osmanlı Devleti'nin önemli şehirlerinden biri olmaya devam etmiştir. Günümüzde de bir sınır kenti olarak aynı önemi muhafaza etmektedir.