Komşuluğunda sabit protetik restorasyon bulunan implantlarda oluşan interproksimal kemik defektlerinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ve panoramik röntgen görüntüleri üzerinden karşılaştırılarak değerlendirilmesi


Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELVİDE NUR MISIRCI

Danışman: AYŞEN BODUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Peri-implant kemik defektlerinin radyografik olarak doğru değerlendirilmesi, tedavi planlaması ve prognoz açısından kritik bir klinik öneme sahiptir. Klinik pratikte en yaygın kullanılan görüntüleme yöntemi olan panoramik radyografi (PR) ile konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntülerinin karşılaştırıldığı çalışmalar oldukça sınırlı kalmaktadır; özellikle komşuluğunda sabit protetik restorasyon bulunan implantlara özgü verilerin yetersizliği dikkat çekmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, komşuluğunda sabit protetik restorasyon bulunan hasta grubunda peri-implant kemik defektlerinin PR ve KIBT ile değerlendirilmesi hedeflenmiş ve ikincil olarak da bu iki yöntem arasındaki ölçüm uyumunun periodontoloji ve ağız, diş ve çene radyolojisi uzmanlık alanlarındaki farklı deneyim düzeylerine sahip araştırmacılar tarafından yapılan değerlendirmelerin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya komşuluğunda sabit protetik restorasyon bulunan ve peri-implant kemik defekti saptanan 108 implant dahil edilmiştir. PR ile KIBT arasında defekt yüksekliği ölçümünde iyi (ICC=0,817), defekt genişliği ölçümünde orta düzeyde (ICC=0,552) uyum belirlenmiş; her iki ölçümde de KIBT, PR'ye kıyasla sistematik olarak daha yüksek değerler üretmiştir. Yükseklik ölçümünde ortalama fark-0,772 mm, genişlik ölçümünde-0,587 mm olarak hesaplanmıştır (p<0,001). Yükseklik ölçümünde oransal yanlılık saptanmış (eğim=-0,093, p=0,038); defekt şiddeti arttıkça PR ile KIBT arasındaki farkın büyüdüğü belirlenmiştir (hafif defekt: 0,55±0,55 mm; orta/şiddetli defekt: 1,13±0,95 mm, p<0,001). Bland-Altman analizi, ortalama farkların 1 mm kabul edilebilirlik eşiğinin altında kaldığını; ancak uyum sınırlarının geniş bir aralığa yayılması nedeniyle iki yöntemin bireysel hasta düzeyinde her zaman birbirinin yerine kullanılamayacağını ortaya koymuştur. Ayrıca defekt şiddetine göre alt grup analizi yapılmış, anterior ve posterior bölgeler arasındaki farklılıklar bölgesel Bland-Altman analizi ile incelenmiştir. Bölgesel analizde, anterior bölgede defekt yüksekliği ölçüm farkının (-1,367 mm) 1 mm kabul edilebilirlik eşiğini aştığı, posterior bölgedeki ölçüm farklarının ise kabul edilebilir sınırlar içinde kaldığı görülmüştür. Elde edilen bulgular, PR'nin peri-implant kemik defektlerinin rutin izleminde kullanılabilir bir yöntem olmaya devam ettiğini; ancak bireysel hasta düzeyinde ölçüm farkının klinik olarak önemli boyutlara ulaşabildiğini, özellikle ileri düzey defektlerin söz konusu olduğu vakalarda, anterior bölge implantlarında ve cerrahi tedavi planlanırken KIBT ile desteklenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ölçümler; periodontoloji ve ağız, diş ve çene radyolojisi branşlarından öğretim üyesi ve asistan düzeyinde toplam dört gözlemci tarafından bağımsız olarak gerçekleştirilmiş; gözlemci güvenilirliği sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) ile, yöntemler arası uyum ise ICC ve Bland-Altman analizi ile değerlendirilmiştir. Gözlemci içi ICC değerleri 0,963-0,999, gözlemciler arası ICC değerleri ise 0,953-0,986 arasında saptanmış olup tüm değerler mükemmel uyum sınıfında yer almıştır. Periodontoloji ve ağız, diş ve çene radyolojisi branşları arasında klinik açıdan anlamlı ölçüm farkı saptanmamıştır.