Major depresif bozukluğu olan ve olmayan obsesif kompulsif bozukluk tanılı çocuk ve ergenlerde triptofan kinürenin yolağının, neopterin ve proinflamatuar sitokin düzeylerinin kontrol grubuyla karşılaştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP KÜBRA KURT

Danışman: Yasemin Taş Torun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) etiyolojisi belirsizliğini korumaktadır. Mevcut literatür, triptofan kinürenin yolağının (TKY) psikiyatrik bozuklukların özellikle de major depresif bozukluğun (MDB) etiyopatogenezinde rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Ancak çocukluk çağı OKB'sinde TKY'nin potansiyel rolü henüz araştırılmamıştır. Çalışmamızda OKB ve OKB+MDB tanılı çocuk ve ergenlerde TKY metabolitlerinin, yolağa ilişkin oranların ve inflamatuar parametrelerin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca tüm bu biyokimyasal parametrelerin OKB hastalık süresi ve hastalık şiddetiyle ilişkisinin ve inflamatuar parametrelerin TKY ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızın örneklemini Gazi Üniversitesi çocuk psikiyatri polikliniğine başvuran 8-18 yaş arası ilaç kullanmayan ve yapılan yarı yapılandırılmış görüşmede yalnızca OKB (n=37), OKB+MDB (n=32) tanısı alan ve herhangi bir psikiyatrik bozukluk tanısı almayan (n=38) çocuk ve ergenler oluşturmaktadır. Tüm katılımcıların bilgileri sosyodemografik ve klinik veri formuna kaydedilmiştir. Katılımcılar ve ebeveynleri tarafından sırasıyla Revize Edilmiş Çocuk Anksiyete ve Depresyon Ölçeği çocuk ve ebeveyn formu doldurulmuştur. Hasta grubuna Yale-Brown OKB Ölçeği uygulanmış ve çocuklar Maudsley OKB Soru Listesini doldurmuştur. Tüm katılımcılardan venöz kan örnekleri alınmıştır. Tüm TKY metabolitleri ve neopterin, TNF-α, IFN-γ ve TWEAK düzeyleri enzyme-linked immunosorbent assay; IL-6 elektrokemilüminesans immunoassay, CRP nefelometrik ve çinko düzeyi atomik absorbsiyon yöntemi ile analiz edilmiştir. OKB grubunda OKB+MDB ve kontrol grubuna göre QUIN/KYN, QUIN/KYNA oranı yüksek, KYN düzeyi düşük; kontrol grubunda OKB ve OKB+MDB grubuna göre KYNA düzeyi ve KYN/TRP oranı yüksek; OKB grubunda kontrol grubuna göre TRP ve TWEAK düzeyi yüksek olarak bulunmuştur. QUIN düzeyi ve KYNA/KYN oranı ve CRP, TNF-α, IL-6, IFN-γ, çinko ve neopterin düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Ayrıca OKB ve OKB+MDB grubunda hastalık süresi ve/veya şiddeti ile bazı biyokimyasal parametreler ve TKY ile bazı inflamatuar parametreler arasında korelasyonlar saptanmıştır. Araştırma sonuçları immün disregülasyon ile ilişkili değişen TKY'nin pediatrik OKB patofizyolojisinde özellikle erken dönemde rol oynayabileceğini düşündürmektedir.