Talât Sait Halman'ın "Yunus Emre selected poems" adlı çalışması çerçevesinde tasavvufi şiirin çevirisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MÜTERCİM TERCÜMANLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RABİA AKSOY ARIKAN

Danışman: NEZİR TEMUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Talât Sait Halman tarafından yapılan "Yunus Emre Selected Poems" adlı çeviri eserin hedef dilde Yunus'un anlayışını ne kadar yansıtabildiği irdelenmiş ve eserde uygulanan çeviri stratejilerinin neler olduğu incelenmiştir. Bu çalışma üzerinden çeviride eşdeğerlik kavramı sorgulanmış, Yunus uslûbunu ve tasavvuf kültürünü hedef dile aktarmada yaşanan terminolojik sorunlar, çeviri amaçlı bir tasavvuf terminolojisi oluşturma gerekliliği ve bu alandaki eksiklikler fark edilmiştir. Kaynak dildeki soyut, somut veya kültüre ait karşılığı olmayan kavramların belirlenip hedef dile aktarımındaki güçlüklere yönelik bir yol haritası belirlenmiştir. Bu amaca yönelik çeviri amaçlı tasavvufi terminoloji önerileri ayrı bir bölüm hâlinde sunulmuş, yöntem olarak alana katkı sağlanması hedeflenmiştir. Halman'ın çevirisinde ve farklı çevirmenlerce yapılan Yunus şiir çevirilerinde kullanılan yaklaşım, kuram ve stratejiler belirlenmiştir. Çalışmanın asıl amacı ise Halman çevirisinde Yunus'un fikir ve anlayışı, hedef dilde karşılık bulabildi mi sorusunun cevabını bulmaktır. Ayrıca incelemede, özellikle kültürden kültüre değişen metaforların hedef dile aktarılmasını sağlamaya yönelik çözüm önerileri sunulmuştur. Dolayısıyla her dönem ihtiyaç duyulan insani anlayışları yüzyıllar önce ifade eden Yunus'u, şiirleri ile tekrar ele almak, hedef dile çevrilen tasavvuf anlayışının ne ölçüde dile getirildiğini incelemek ve hedef dile çevirmede eksikliği görülen özgün çeviri amaçlı bir tasavvuf terminolojisi oluşturmak amaçlanmıştır.