YAPAY ZEKA DESTEKLİ PARAMETRİK MODELLEME İLE DOĞADAN İLHAM ALAN KİNETİK CEPHE TASARIMI: GÜNIŞIĞI PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hatice Tuğçe Bakırel
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Semra Arslan Selçuk
Eş Danışman: Güneş Mutlu Avinç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İklim değişikliği, artan enerji tüketimi ve sürdürülebilirlik ihtiyacı, yapı kabuklarının çevresel performansını artırmaya yönelik adaptif ve yenilikçi tasarımları zorunlu kılmaktadır. Bu kapsamda, çevresel verilere tepki verebilen kinetik cephe sistemleri, mimaride hem estetik hem de enerji verimliliği odaklı çözümler sunmaktadır. Biyomimetik tasarım yaklaşımları, özellikle bitkilerin çevresel uyaranlara verdiği hareket temelli tepkilerden ilham alarak, yapı kabuklarının esnekliğini artırma potansiyeline sahiptir. Bu tezde, Mimosa Pudica bitkisinin anlık tepki hareketleri ve Hornbeam yaprağının doğal katlanma davranışları örnek alınarak doğadan ilham alan bir kinetik cephe tasarımı geliştirilmiştir. Rhino–Grasshopper ortamında parametrik olarak modellenen sistem, yapay zekâ destekli bir tasarım yaklaşımıyla desteklenmiştir. Python dili ile yazılmış algoritmalar aracılığıyla, cephe modüllerinin güneş ışığı yönü ve şiddetine göre otomatik olarak tepki vermesini sağlayan bir kontrol mekanizması oluşturulmuş; bu algoritma sistemin çevresel veriye bağlı davranışını simüle etmiştir. Yapay zekâ, varyasyon üretimi ve karar verme süreçlerinde bir araç olarak kullanılmıştır. Gün ışığı performansı Ladybug ve Honeybee eklentileriyle simüle edilerek farklı açıklık senaryoları altında değerlendirilmiştir. Bulgular, veri odaklı tasarım yaklaşımlarının mimari cephe sistemlerine entegre edilmesinin mekânsal konfor ve enerji verimliliği açısından önemli avantajlar sağladığını göstermektedir. Çalışma, dijital araçlarla desteklenmiş biyomimetik temelli adaptif sistemlerin mimari tasarıma nasıl entegre edilebileceğine dair kavramsal ve uygulamalı bir çerçeve sunmaktadır.