TÜRKÇE ÖĞRETMENİ ADAYLARININ SESLİ OKUMA BECERİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELEN DİREN TOPBULUT
Danışman: Yusuf Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Örgün eğitimle birlikte sistemli bir şekilde öğrenilen sesli okuma, Türkçe derslerinde üzerinde önemle durulması gereken becerilerden biridir. Sesli okuma, bir metni konuşma organları aracılığıyla seslendirme işlemi olup metnin, okuyan ve dinleyen tarafından duyulabilmesidir. Sesli okuma sırasında okuyucudan, metni yazı diline uygun olarak okuma hataları yapmadan akıcı bir şekilde okuması beklenir. Belirtilen şekilde bir sesli okuma için de iyi örneklerle karşılaşmak ve bu beceriyi geliştirmeye yönelik çeşitli uygulamalar yapmak gerekir. Bu kapsamda, öğrencilere sesli okuma konusunda iyi örnekler sunmak öğretmenlerin görevleri arasında yer alır. Bu görevi layıkıyla yerine getirebilmeleri için öğretmenler, sesli okuma açısından belirli bir yeterlilik düzeyinde bulunmalıdırlar. Mesleğe hazırlık dönemi olan lisans öğrenimi sırasında öğretmen adaylarının, sesli okuma düzeylerinin belirlenmesine ve geliştirilmesine yönelik araştırmalar da bu açıdan önemlidir. Bu araştırmanın amacı, Türkçe öğretmeni adayı olan son sınıf öğrencilerinin sesli okuma becerisindeki durumlarını tespit etmek, hangi tür okuma hataları yaptıklarını belirlemek ve bunların; cinsiyet, aylık kitap okuma sayısı ve akademik genel not ortalaması ile bir ilişkisinin bulunup bulunmadığını tespit etmektir. Araştırma 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılında, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda öğrenim gören 30 dördüncü sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara 5 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarından uzman görüşü alınarak seçilen iki öyküleyici iki bilgilendirici olmak üzere dört metin okutulmuştur. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının sesli okuma durumlarını belirlemek için "Prozodik Okuma Ölçeği"nden yararlanılmıştır. Sesli okuma hataları için de alanyazın taranmış ve hatalar 13 başlıkta ele alınmıştır. Verilerin analizi için SPSS 26.0 paket programı kullanılmıştır. Cinsiyet, aylık kitap okuma sayısı ve akademik genel not ortalaması karşılaştırmaları için t testi ve ikiden fazla grupların karşılaştırılması için ANOVA testleri uygulanmıştır. Ölçek alt boyutları arasındaki ilişki için Pearson Korelasyon testi analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının 8. sınıf metinlerini 5. sınıf metinlerine oranla daha iyi bir prozodiyle okudukları tespit edilmiştir. Bilgilendirici metin türünü ise öyküleyici metin türünden daha iyi prozodi ile okudukları belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının prozodik okumaları ile cinsiyet, aylık kitap okuma ve akademik genel not ortalamaları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Okuma hataları açısından ise öğretmen adaylarının en fazla "kelimeleri yanlış telaffuz etme" ve "kelimeleri tekrar tekrar okuma" hatalarını yaptıkları belirlenmiştir. 5 ve 8. sınıf metinlerinde yapılan okuma hataları ile cinsiyet arasında bir ilişki incelendiğinde ise sadece 8. sınıf öyküleyici metin türünde erkek öğretmen adaylarının kız öğretmen adaylarına kıyasla daha az hata yaptığı tespit edilmiştir ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.