LGS ve PISA fen bilimleri sorularının yenilenmiş Bloom Taksonomisine, PISA fen okuryazarlığı yeterliliklerine ve MEB kazanımlarına göre incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZELİHA YAĞDIRAN
Danışman: Mahmut Selvi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada ülkemizde ortaöğretime geçişte uygulanan Liselere Geçiş Sistemi (LGS) sınavlarındaki Fen Bilimleri soruları ile Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından uygulanan Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) Fen Bilimleri sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi bilgi ve bilişsel süreç boyutlarına, PISA Fen Okuryazarlığı Yeterlilik Düzeylerine ve Fen Bilimleri Öğretim Programı MEB kazanımlarına göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, Türkiye'de 2013 Fen Bilimleri Öğretim Programı'nın kullanıldığı dönemde ilk kez uygulanan 2018 LGS sınavı, 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programı'nın kullanıldığı dönemde uygulanan 2022 LGS sınavı ve 2015 PISA Fen Bilimleri soruları Yenilenmiş Bloom Taksonomisi boyutlarına, PISA Fen Okuryazarlığı Yeterlilik Düzeylerine göre analiz edilerek LGS ve PISA Fen Bilimleri sorularının bu değişkenlere göre benzerlik ve farklılıkları ortaya koyulmuştur. Ayrıca araştırmada PISA 2015 Fen Bilimleri sorularının kazanımları, PISA 2015 sınavının yapıldığı dönemde Türkiye'de kullanılan 2013 Fen Bilimleri Öğretim Programı ve Türkiye PISA 2015 sonuçları açıklandıktan sonra düzenlenen 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programı'nda incelenerek benzerlik ve farklılıklar ortaya koyulmuştur. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2018 ve 2022 yılı LGS sınavlarında uygulanan 40 fen bilimleri sorusu ve 2015 yılında uygulanan interaktif ünitelerden oluşan 40 PISA Fen Bilimleri sorusu olmak üzere toplam 80 fen bilimleri sorusu oluşturmaktadır. Çalışmada incelenen fen bilimleri soruları araştırmacı ve fen bilimleri alanında yüksek lisans yapmış bir uzman tarafından literatüre göre betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgulara göre 2018 LGS ile 2015 PISA sorularına göre 2022 LGS ile 2015 PISA Fen Bilimleri soruları arasında YBT boyutları ve PISA Fen Okuryazarlığı Yeterlilikleri bakımından daha fazla benzerlik olduğu görülmektedir. LGS soruları öğretim programındaki kazanımları içerirken, PISA' daki bazı soruların öğretim programında yer almadığı görülmektedir.