Deneysel kolit modelinde glikan modifikasyonun miR466 gen ailesi ve TLR/NF-ᴋB/IL sinyal yolakları üzerine etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Kübra Gizem ESENTÜRK YAYLA

Danışman: Ece Konaç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ülseratif kolit (ÜK), inflamatuar bağırsak hastalıkları arasında yer alır ve kalın bağırsakların kronik inflamasyonu ile karakterizedir. Patogenezi, genetik, çevresel ve immünolojik faktörlerin etkileşimiyle şekillenir. NF-kB, IL-6, IL-10, TLR4 ve miR-466l gibi moleküller, ÜK'nin gelişimi ve ilerlemesinde önemli rol oynar. NF-kB, inflamasyonu ve bağışıklık yanıtlarını düzenleyen bir transkripsiyon faktörü olarak, aşırı aktivasyonu ile inflamasyonu sürdürür. IL-6, inflamasyonun önemli bir mediatörü olup, seviyelerinin yükselmesi hastalığın şiddetini artırabilir. IL-10 ise anti-inflamatuar bir sitokin olup, eksikliği aşırı inflamasyona yol açabilir. TLR4, bağışıklık sisteminin patojenleri tanıyıp immün yanıt başlatan bir reseptördür ve aşırı aktivasyonu inflamasyonu tetikleyebilir. miR-466l, inflamasyonu ve immün yanıtları düzenleyen bir mikroRNA olarak, hastalık sürecinde önemli bir rol oynar. Bu çalışmada, 80 adet C57/Bl6 farelerine %2,5 DSS ile ülseratif kolit indüklenmiş ve tedavi gruplarında AZA, RBO, AZA+RBO, ve anti-miR466l kullanılmıştır. Tedavi öncesi ve sonrası yapılan analizler, tedavi edilen gruplarda inflamasyonun azaldığını ve gen ekspresyonlarında anlamlı değişiklikler görüldüğünü ortaya koymuştur. Özellikle IL 6, TLR4 ve NF-κB genlerinin ekspresyonunda yapılan değişiklikler, tedavi etkisini açıklamada önemli bulgular sağlamıştır. AZA, RBO ve anti-miR466l tedavilerinin inflamasyonu azaltmada etkili olduğu, miR-466l'nin ise tedaviye güçlü bir etki gösterdiği bulunmuştur. Sonuçlar, bu moleküllerin ülseratif kolit tedavisinde potansiyel hedefler sunduğunu ve tedavi stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler : Kolit, Genetik, Pirinç Kepeği Yağı, Glikan modifikasyonu