İki dilli öğrenciler için hazırlanmış metne dayalı Türkçe sınavlarının metinsellik ölçütleri ve Barrett Taksonomisi doğrultusunda değerlendirilmesi: Hollanda örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYÇA TUĞÇE BOZKIRLI
Danışman: Özlem Bayrak Cömert
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, Hollanda merkezli bir ölçme değerlendirme kurumu olan CITO tarafından, iki dilli öğrenciler için 2017-2019 yılları arasında hazırlanan ve uygulanan VWO ve HAVO Türkçe sınavlarının metinsellik ölçütlerinin metin merkezli özellikleri ve Barret Taksonomisi basamakları doğrultusunda incelenmesidir. Çalışmanın kapsamını 2017-2019 yıllarında uygulanan VWO ve HAVO merkezî Türkçe sınavındaki metinler ve metin altı soruları oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin, 2017-2019 yıllarında uygulanan VWO ve HAVO Türkçe sınavlarında kullanılan metinlerin ve metin altı sorularının bulunduğu yazılı materyaller yoluyla toplanması ve araştırma konusunun söz konusu soruların niteliği ile ilgili olması dolayısıyla nitel araştırma yöntemlerinden biri olan betimsel yöntem kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi yapılırken araştırmacı tarafından kontrol listeleri oluşturulmuş ve betimsel analiz yöntemi kullanılarak, bulgular araştırmacı tarafından oluşturulan kategorilere göre yorumlanmıştır. Kontrol listeleri oluşturulurken Lawshe tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmada kullanılan 2017-2019 yılları VWO ve HAVO Türkçe sınavındaki metinlere ve sorulara, Hollanda merkezli ölçme değerlendirme kurumu olan CITO'nun resmî internet sitesinden erişilmiştir. Sınavlarda kullanılan metinler metinsellik özelliklerine göre incelenmiştir. İnceleme yapılırken yalnızca "Metin Merkezli Özellikler" dikkate alınmıştır. Sınavlarda kullanılan metinlere yönelik sorulan metin altı soruları ise Barrett Taksonomisinin okuma anlama düzeylerine göre incelenmiştir. Araştırma sonucunda, 2017-2019 yılları arasında uygulanan VWO ve HAVO sınavlarında kullanılan metinlerin metin merkezli metinsellik ölçütleri bakımından kontrol listesindeki birçok maddeye uygun olduğu ancak metinlerde değiştirime dayalı bağdaşıklıkların sayıca az olduğu tespit edilmiştir. Sınavlarda sorulan metin altı sorularının Barrett Taksonomisinin okuma anlama düzeyleri ve yeterlilikleri doğrultusunda incelenmesi sonucunda ise, en sık soru sorulan basamağın "Basit Anlama" basamağı olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ulaşılan sonuçlara dayalı öneriler sunulmuştur.